Een professor aan de Sorbonne, groot kenner van het oeuvre van Joris-Karl Huysmans, ziet zijn land in 2022 aan de vooravond van de presidentsverkiezingen steeds verder polariseren: een burgeroorlog lijkt onvermijdelijk. De traditionele partijen zijn uitgespeeld, de strijd gaat tussen het Front National en de Fraternité musulmane (Moslimbroederschap). Op de valreep doet een van de leiders een politiekemeesterzet. Na de kalme triomf van De kaart het gebied, waarmee hij de Prix Goncourt won, is Michel Houellebecq helemaal terug als Frankrijks grootste provocateur. Ook zijn bekende thema’s keren terug: liefde, seks, eenzaamheid... Maar voor het eerst eindigt hij met een verrassend majeurakkoord.
het bezoek bij professor Rediger, een moslimbekeerde...
Posts tonen met het label boeken. Alle posts tonen
Posts tonen met het label boeken. Alle posts tonen
donderdag 22 december 2016
vrijdag 2 december 2016
Kameraad scheermes
In juli van dit jaar maakte Rogi Wieg door middel van euthanasie een einde aan zijn leven dat hem zowel geestelijk als lichamelijk te veel lijden was geworden.
In 2003 kwam zijn autobiografisch getinte roman uit: Kameraad Scheermes.
Als een mes zo scherp fileert hij zijn psyche.
Van de cover:
Jonathan Finkel, een bekende schilder, wordt veroordeeld tot twaalf jaar gevangenisstraf voor de moord op zijn ex-vrouw Sofia. In de cel begint hij met het noteren van de dingen die voorafgingen aan haar dood: de jarenlange depressie (een major depression) die hem tot twee zelfmoordpogingen dreef, zijn opnames in psychiatrische klinieken in Duitsland en Nederland, de elektroshocktherapie die hij onderging en zijn posttraumatisch-stress-syndroom dat op zijn traumatische ervaringen volgde. Als een rode draad door het verhaal loopt het verdriet om zijn dochter, die hij door toedoen van zijn vrouw niet mag zien.
En dán... dan neemt een naamgenoot van Rogi Wieg, auteur van deze roman, het verhaal over. Hij oefent macht uit over Finkel maar de schilder bevrijdt zichzelf: dit heeft voor beiden verstrekkende gevolgen.
Kameraad Scheermes is een vervreemdende en gelaagde roman met een thrillerachtige apotheose.
Op onthutsende maar ook geestige wijze wordt de lijdensweg beschreven van iemand die lange tijd op de rand van het bestaan balanceert. De rol van psychiaters, het gedrag van patiënten, suïcidepogingen, medische successen -en missers- worden haarscherp beschreven.
In zijn cel zittend overdenkt Finkel de moord op zijn vrouw:
... Want wat moet een kind met een moeder die het kopen van dure kleren als voornaamste bezigheid heeft? Een vrouw die nooit kookt en nooit fietst, maar altijd exclusieve hapjes bij de traiteur koopt en in een dure auto rondrijdt. Een moeder die geen boeken leest, maar in haar vrije tijd vooral met geblondeerde vriendinnen op stap gaat en het ene kopje koffie na het andere drinkt op yuppieterrassen in het centrum van de stad. En terwijl zij praat met haar vriendinnen rinkelt om de twee minuten haar telefoontje: 'Ja schat, leuk dat je belt lieverd. Ik drink nu koffie en straks ga ik winkelen... p. 21
... Ik ben mijn leven lang dwangmatig geweest, ik leed, in vaktaal, aan een obsessieve-compulsieve stoornis. Dat is hetzelfde als de bekende dwangneurose. Of laat ik het beter zeggen: ik heb altijd al een neurotische, overgevoelige onderbouw gehad, Met mijn dwangneurotische aard had ik het idee de werkelijkheid, de chaos, te kunnen controleren. De wereld is een onvoorspelbare puinzooi en de meeste mensen proberen op hun eigen manier structuur aan te brengen en de chaos te bezweren...
p. 54
Over het begrip 'dissociatie', schrijft hij het volgende.
... In de psychiatrie wordt 'dissociatie' gekoppeld aan een innerlijk uiteenvallen en afsplitsen waarvan de patiënt zich niet bewust is... p.139
... Een zelfportret is nooit precies precies een zelfportret, een lyrisch ik in bijvoorbeeld een roman is nooit je eigen ik. Ik beschouw, als ik eerlijk ben, het hele leven als een vorm van dissociatie. We sluiten huwelijken, maken carrière, hebben hobby's, gaan naar de film, lezen boeken, verwekken kinderen, hechten waarde aan beloningen, koesteren en voeden onze narcistische aard, willen rijk worden, enzovoort. Als we maar kunnen vergeten. We willen vergeten dat we as worden of de grond in gaan. En we weten ons leven lang dat we slechts een spel spelen met onszelf. Een stompzinnig overlevingsspel...p.140
maandag 26 januari 2015
Het hout
Van de cover:
In een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw seksueel misbruik, sadisme en vernedering plaats. Broeder Bonaventura is er getuige van en zwijgt zoals iedereen. Maakt dit hem medeplichtig? Het hout geeft een indringend beeld van de misdaden en de hypocrisie in de roomse kerk, die heden nog de verontwaardiging en frustratie oproepen van wie er het slachtoffer van zijn geweest.
***
De cynische pen van Jeroen Brouwers kan mij zeer bekoren. Ik ken dan ook nagenoeg zijn gehele oeuvre: ironisch, scherp, vilein en van een lyrisch proza.
Het hout is zijn laatste roman, benauwend en broeierig maar weergaloos mooi.
Ik las een treffende recensie waarin het verhaal in vogelvlucht verteld wordt:
http://www.literairnederland.nl/2014/11/13/het-hout-jeroen-brouwers/
Om een indruk te krijgen, volgen hieronder enige citaten:
Gemolesteerd door dictator Mansuetus, het schoolhoofd, wordt een van de jongens ...
in een bizarre houding onder de wilg aangetroffen. Op zijn rug en eigenlijk niet op zijn rug. Op zijn achterhoofd. Het lichaam in een boog tussen achterhoofd en voeten waaraan een schoen ontbrak. Die lag bij hem in het gras. De broek scheef aan de romp, die broek was nat van voor. De riem kennelijk zo driftig uit de lusjes getrokken, dat daar een paar van stuk waren gegaan. In die positie lag de jongen, al kan je het moeilijk liggen noemen, verstard tot een beeld, de aanblik biedend van een bochelbrug over een gracht. Volgens B trilde het beeld en gingen er onregelmatige spasmen door zijn armen en benen. De handen bij het strottenhoofd. Daar was niet alleen de stropdas strak tegenaan getrokken, maar ook de gesp van de riem. De jongen zijn gezicht was blauw en wit als bloemkool. De riem zat een paar keer rond zijn nek en keel. De gesp zo stevig tegen de luchtpijp dat daar geen adem meer doorheen kwam. Veel te weinig adem. Die jongen lag te stikken... pag 55
De methode van Plechelmus is deze. Hij pikt een jongen op en zegt: Jongen toch, wat heb jij daar een gemene vlek op je broek. Kom eens hier, ik weet wel raad met vlekken. Wrijven. Steviger wrijven. Voelen. Zo gaat het niet, zegt Plechelmus dan. Weet je wat, als je die broek nu even uittrekt. O! je onderbroek heeft zo'n zelfde vlek. Waar heb je in gezeten, knul? Doe die meteen ook maar even uit. Medebroeder Plechelmus streelt wat zich ontrolt. Legt zijn hand onder het knikkerzakje. Knedend spreekt hij het verlegen piemeltje toe: Wat een groterd en flinkerd ben jij al. Kan die nog groter worden? Vind jij wel fijn hè, wat ik doe?... pag 66
Mansuetus' mishandeling zou in tal van varianten worden overgenomen en in praktijk gebracht door sommige andere broedercollega's. Een ingescheurde oorlel. Bloedneus. Een beschadigd ooglid. Een zweepslag met het knopenkoord. De handstoffer kwam in bezit van Remigus, Nederlands, moeite met orde houden, die het ding permanent in zijn kleren zou houden. Sloeg de leerling ermee op zijn handen, in zijn nek, tegen zijn kuiten. Ouders die het van hun zoontjes te horen kregen, reageerden: Je zal het er wel naar gemaakt hebben. De broeders weten heus wel wat goed en rechtvaardig is. Er spande zich een membraam van angst over het leven binnen de muren... pag 117/118
Dan volgt er op de ballade van Goethe, Schuberts' Erlkönig, -ware het niet vreselijk intimiderend- een fenomenale act, een passage van zwarte humor...
Na Heidenröslein kwam Erlkönig. Broeder Mansuetus reciteerde deze ballade tussen de banken door lopend, met grote gebaren. Mein Sohn, es ist ein Nebelstreif! Met grote stem, als een toespraak uit Duitse oorlogsjournaals. De toenmalige aanwezigen zaten er bij zo'n toespraak van de Reichsführer even geparalyseerd bij als deze pubers bij Mansuetus' declamatie. Waarschijnlijk stond het vers in nog gotische letters in zijn geheugen. Gar schöhne Spiele, spiel' ich mit dir, galmde hij en bleef stilstaan bij de bank van Mark Freelink. Blond als een zomerbloem. Willst, feiner Knabe, du mit mihr gehn? Het joch kromp ineen toen de hand van de declamator op zijn hoofd kwam te rusten en zijn met Brylcreem gescheiden haar door de war streek met de tederheid van een stormwind. Ich liebe dich, mich reizt deine schöhne Gestalt! Over het hoofd van de jongen heen dwaalden zijn ogen weg en kwamen bij mij terecht. Uitdrukking of hij was vergeten dat ik daar stond en hem gadesloeg. Und bist du nicht willig. schalde hij. Zijn vingerknokkels begonnen traag, dof, hard op Mark Freelinks bank te tikken. So brauch ich. Hij wachtte. Gewallt! Dit stootte hij uit met weer zo'n klap op het schrijfblad, de inkt gutste uit de ingemonteerde inktpot, het blonde ventje begon te snikken... pag 126
Jeroen Brouwers
Het hout
Uitgever: Atlas Contact
In een door kloosterlingen geleid jongenspensionaat vindt in de jaren vijftig van de vorige eeuw seksueel misbruik, sadisme en vernedering plaats. Broeder Bonaventura is er getuige van en zwijgt zoals iedereen. Maakt dit hem medeplichtig? Het hout geeft een indringend beeld van de misdaden en de hypocrisie in de roomse kerk, die heden nog de verontwaardiging en frustratie oproepen van wie er het slachtoffer van zijn geweest.
***
De cynische pen van Jeroen Brouwers kan mij zeer bekoren. Ik ken dan ook nagenoeg zijn gehele oeuvre: ironisch, scherp, vilein en van een lyrisch proza.
Het hout is zijn laatste roman, benauwend en broeierig maar weergaloos mooi.
Ik las een treffende recensie waarin het verhaal in vogelvlucht verteld wordt:
http://www.literairnederland.nl/2014/11/13/het-hout-jeroen-brouwers/
Om een indruk te krijgen, volgen hieronder enige citaten:
Gemolesteerd door dictator Mansuetus, het schoolhoofd, wordt een van de jongens ...
in een bizarre houding onder de wilg aangetroffen. Op zijn rug en eigenlijk niet op zijn rug. Op zijn achterhoofd. Het lichaam in een boog tussen achterhoofd en voeten waaraan een schoen ontbrak. Die lag bij hem in het gras. De broek scheef aan de romp, die broek was nat van voor. De riem kennelijk zo driftig uit de lusjes getrokken, dat daar een paar van stuk waren gegaan. In die positie lag de jongen, al kan je het moeilijk liggen noemen, verstard tot een beeld, de aanblik biedend van een bochelbrug over een gracht. Volgens B trilde het beeld en gingen er onregelmatige spasmen door zijn armen en benen. De handen bij het strottenhoofd. Daar was niet alleen de stropdas strak tegenaan getrokken, maar ook de gesp van de riem. De jongen zijn gezicht was blauw en wit als bloemkool. De riem zat een paar keer rond zijn nek en keel. De gesp zo stevig tegen de luchtpijp dat daar geen adem meer doorheen kwam. Veel te weinig adem. Die jongen lag te stikken... pag 55
De methode van Plechelmus is deze. Hij pikt een jongen op en zegt: Jongen toch, wat heb jij daar een gemene vlek op je broek. Kom eens hier, ik weet wel raad met vlekken. Wrijven. Steviger wrijven. Voelen. Zo gaat het niet, zegt Plechelmus dan. Weet je wat, als je die broek nu even uittrekt. O! je onderbroek heeft zo'n zelfde vlek. Waar heb je in gezeten, knul? Doe die meteen ook maar even uit. Medebroeder Plechelmus streelt wat zich ontrolt. Legt zijn hand onder het knikkerzakje. Knedend spreekt hij het verlegen piemeltje toe: Wat een groterd en flinkerd ben jij al. Kan die nog groter worden? Vind jij wel fijn hè, wat ik doe?... pag 66
Mansuetus' mishandeling zou in tal van varianten worden overgenomen en in praktijk gebracht door sommige andere broedercollega's. Een ingescheurde oorlel. Bloedneus. Een beschadigd ooglid. Een zweepslag met het knopenkoord. De handstoffer kwam in bezit van Remigus, Nederlands, moeite met orde houden, die het ding permanent in zijn kleren zou houden. Sloeg de leerling ermee op zijn handen, in zijn nek, tegen zijn kuiten. Ouders die het van hun zoontjes te horen kregen, reageerden: Je zal het er wel naar gemaakt hebben. De broeders weten heus wel wat goed en rechtvaardig is. Er spande zich een membraam van angst over het leven binnen de muren... pag 117/118
Dan volgt er op de ballade van Goethe, Schuberts' Erlkönig, -ware het niet vreselijk intimiderend- een fenomenale act, een passage van zwarte humor...
Na Heidenröslein kwam Erlkönig. Broeder Mansuetus reciteerde deze ballade tussen de banken door lopend, met grote gebaren. Mein Sohn, es ist ein Nebelstreif! Met grote stem, als een toespraak uit Duitse oorlogsjournaals. De toenmalige aanwezigen zaten er bij zo'n toespraak van de Reichsführer even geparalyseerd bij als deze pubers bij Mansuetus' declamatie. Waarschijnlijk stond het vers in nog gotische letters in zijn geheugen. Gar schöhne Spiele, spiel' ich mit dir, galmde hij en bleef stilstaan bij de bank van Mark Freelink. Blond als een zomerbloem. Willst, feiner Knabe, du mit mihr gehn? Het joch kromp ineen toen de hand van de declamator op zijn hoofd kwam te rusten en zijn met Brylcreem gescheiden haar door de war streek met de tederheid van een stormwind. Ich liebe dich, mich reizt deine schöhne Gestalt! Over het hoofd van de jongen heen dwaalden zijn ogen weg en kwamen bij mij terecht. Uitdrukking of hij was vergeten dat ik daar stond en hem gadesloeg. Und bist du nicht willig. schalde hij. Zijn vingerknokkels begonnen traag, dof, hard op Mark Freelinks bank te tikken. So brauch ich. Hij wachtte. Gewallt! Dit stootte hij uit met weer zo'n klap op het schrijfblad, de inkt gutste uit de ingemonteerde inktpot, het blonde ventje begon te snikken... pag 126
Jeroen Brouwers
Het hout
Uitgever: Atlas Contact
zondag 7 december 2014
Beurs van Bijzondere Uitgevers
in Paradiso
presenteerden en verkochten vandaag
ruim honderd uitgevers uit het Nederlandse taalgebied
hun nieuwe en oude titels
op het gebied van literatuur
literaire non-fictie
en beeldende kunsten
een wezenlijk eldorado voor iedere bibliofiel
het was mij een waar genoegen
zaterdag 30 augustus 2014
mug
De wereld van micro-organismen is een fascinerend bestaan. Zouden wij -als mens- denken de macht in handen te hebben? Niets van dat alles. De meest minimale wezentjes op aard hebben het voor 't zeggen.
De mug, een 'gewoon' insekt, kan heel wat last veroorzaken. Met veel interesse heb ik het boek Mug gelezen van Bart Knols, medisch entomoloog en specialist op gebied van muggen en infectieziekten.
Van de cover:
Jeukende bulten en slapeloze nachten. Muggen drijven menigeen tot wanhoop. En met het speeksel dat ze tijdens een bloedmaaltijd injecteren, kunnen ze levensbedreigende ziekten overbrengen. Het veranderende klimaat en de toenemende globalisering zorgen ervoor dat ook Nederland zich in de toekomst moet wapenen tegen invasies van nieuwe muggensoorten en tropische aandoeningen.
In Mug duikt entomoloog Bart Knols in de fascinerende en genadeloze wereld van deze bloedzuigers. Hij beschrijft hoe muggen het verloop van de wereldgeschiedenis hebben bepaald, hoe onderzoekers ontdekten welke rol muggen spelen bij ziekteoverdracht, en hoe de wetenschap naarstig zoekt naar nieuwe bestrijdingsmethoden: van klamboes en schimmels tot genetische modificatie en sterilisatie van mannetjesmuggen met behulp van radioactieve straling.
Mug geeft tevens antwoord op muggenvragen als: beschermt het eten van knoflook of het drinken van bier tegen muggen? En waarom wordt de een altijd gebeten en de ander nooit? Knols beschrijft ook zijn eigen onderzoek waarin hij ontdekte dat Afrikaanse malariamuggen verzot zijn op zweetvoeten en het aroma van Limburgse kaas. Een ontdekking waarvoor hij in 2006 de Ig Nobelprijs ontving. Ook zijn onbegrip over de bureaucratie en laksheid bij overheidsinstanties om muggen te bestrijden, zowel in Nederland als in ontwikkelingslanden, komt ter sprake.
Een fascinerend boek, dat eens en voor altijd doet begrijpen waarom we van muggen wakker moeten liggen.
inhoud:
1. muggenleed
2. muggenbeetje met een staartje
3. feiten en fabels
4. dood de mug
5. klamboes en frankensteinmuggen
6. de komst van de tijger
7. tropenkoorts in Europa
8.Chinese muggen in het Westland
9. ten srtrijde!
Bart Knols
Mug
uitgeverij: Nieuw Amsterdam
De mug, een 'gewoon' insekt, kan heel wat last veroorzaken. Met veel interesse heb ik het boek Mug gelezen van Bart Knols, medisch entomoloog en specialist op gebied van muggen en infectieziekten.
Van de cover:
Jeukende bulten en slapeloze nachten. Muggen drijven menigeen tot wanhoop. En met het speeksel dat ze tijdens een bloedmaaltijd injecteren, kunnen ze levensbedreigende ziekten overbrengen. Het veranderende klimaat en de toenemende globalisering zorgen ervoor dat ook Nederland zich in de toekomst moet wapenen tegen invasies van nieuwe muggensoorten en tropische aandoeningen.
In Mug duikt entomoloog Bart Knols in de fascinerende en genadeloze wereld van deze bloedzuigers. Hij beschrijft hoe muggen het verloop van de wereldgeschiedenis hebben bepaald, hoe onderzoekers ontdekten welke rol muggen spelen bij ziekteoverdracht, en hoe de wetenschap naarstig zoekt naar nieuwe bestrijdingsmethoden: van klamboes en schimmels tot genetische modificatie en sterilisatie van mannetjesmuggen met behulp van radioactieve straling.
Mug geeft tevens antwoord op muggenvragen als: beschermt het eten van knoflook of het drinken van bier tegen muggen? En waarom wordt de een altijd gebeten en de ander nooit? Knols beschrijft ook zijn eigen onderzoek waarin hij ontdekte dat Afrikaanse malariamuggen verzot zijn op zweetvoeten en het aroma van Limburgse kaas. Een ontdekking waarvoor hij in 2006 de Ig Nobelprijs ontving. Ook zijn onbegrip over de bureaucratie en laksheid bij overheidsinstanties om muggen te bestrijden, zowel in Nederland als in ontwikkelingslanden, komt ter sprake.
Een fascinerend boek, dat eens en voor altijd doet begrijpen waarom we van muggen wakker moeten liggen.
inhoud:
1. muggenleed
2. muggenbeetje met een staartje
3. feiten en fabels
4. dood de mug
5. klamboes en frankensteinmuggen
6. de komst van de tijger
7. tropenkoorts in Europa
8.Chinese muggen in het Westland
9. ten srtrijde!
Bart Knols
Mug
uitgeverij: Nieuw Amsterdam
zondag 27 april 2014
de vrouw die honden eten gaf
Van de cover:
Odette is de meest gehate vrouw van België. Ze zit in de gevangenis voor medeplichtigheid aan een ophefmakend zedenmisdrijf. Ze werd meegesleept door M; haar man en de vader van haar drie kinderen. Nooit heeft ze hem tegengehouden, ze deed alles wat hij haar opdroeg. Of bijna alles. Binnenkort komt ze vrij en gaat ze naar een klooster. Om te werken. Als ze niet werkt zal ze bidden. Wie is deze vrouw? Speelbal of gewetenloos monster?
***
Een thema wat mij fascineert: hoe raakt iemand in de ban van de ander en daardoor willens en wetens betrokken bij een zedendelict, of liever gezegd, hoe kan iemand gruweldaden laten gebeuren en passief werkeloos toezien.
Geschreven door Kristien Hemmerechts, gezien en beleefd vanuit 'de meest gehate vrouw van België': Michelle Martin, de (ex)echtgenote van Dutroux, een vrouw met, zo ik lees, godsdienstwaanzinnige inslag.
De terugblik gaat naar het verleden.
Een dominante, labiele moeder die haar claimde en kleineerde, waardoor zich een laag zelfbeeld vormde en de jeugd van M (Dutroux), eveneens met ontaarde ouders, loopt als een rode draad door het verhaal.
Het doet mij denken aan de verhalen van Markies de Sade.
Een monoloog van 248 pagina's
Zoals gewoonlijk laat ik graag in fragmentarische citaten Odette (Michelle Martin) -via de schrijfster- zelf aan het woord.
Op een nacht stond ze naast mijn bed. Ik was eindelijk in slaap gevallen en plotseling stond ze daar in haar lange witte nachthemd. Net een spook.
Met scherpe nagels probeerde ze haar armen open te krabben.
'Niet doen, mama.'
'Het moet eruit!'
'Nee, nee, je hebt je bloed nodig.'
'Je souffre.' Hoe kon ik slapen terwijl zij leed? Ze pruilde als een meisje van acht of tien.
Ze had naar de badkamer kunnen gaan, maar ze was naar mij gekomen.
Ze had mij opnieuw nodig... 133
'Denk je dat ik voor mijn plezier vrouwen verkracht?' klaagde hij. 'Besef je niet dat ik liever rustig thuis voor de tv zou zitten? Heb ik erom gevraagd een penis te hebben?'
'Nee, liefje.' En ik kuste hem. Hij was een man; hij moest neuken, onderwerpen, zijn wil laten gelden.
Dankzij mij kon hij een man zijn. Hij was mijn man en hij was mijn zoon, mijn broer... p. 153
'Kijk naar mij als ik tegen jou spreek, Odette.'
Even was ik bang dat hij mij daar in de bezoekersruimte een klets in mijn gezicht zou geven om mij te vernederen, zoals zijn moeder hem met kletsen in zijn gezicht had vernederd. Hij had liever gehad dat ze had gespuwd, zei hij soms. Spuwen is eerlijker. M spuwde. Hij sloeg en beet en krabde... p. 162
'Jij bent niets, jij bent een nul, jij bent een vod. Zonder mij was jij niets. Alles heb je aan mij te danken. Zonder mij sliep jij nog iedere nacht bij je moeder. Wie zou jou gewild hebben als ik mij niet over jou had ontfermd? Ik heb jou gered.
De woorden van de meest gehate man van België tegen de meest gehate vrouw. Als hij zich getergd voelde. Als hij vond dat ik hem uitdaagde. Als ik zijn geduld op de proef stelde. Hem in het nauw probeerde te drijven. En of ik besefte wat hij allemaal voor mij deed? Voor mij en voor mijn kinderen. Een normale vrouw zou dankbaar zijn.
Zijn handen op mijn schouders en duwen, duwen tot ik op mijn knieën zat.
'Je moeder had gelijk. Jij had in dat ongeluk moeten blijven, je vader had het moeten overleven.'
'Het spijt me, M'
'Het spijt je niet.'
'Het spijt me, het spijt me echt.' ... p. 203
'Maar je voelt niets. Je klaagt altijd dat je niets voelt!'
Baf, een slag in mijn gezicht. En nog een. En daarna zijn hand die mijn bh wegscheurt, zijn gehijg in mijn oren. 'Niet hier, M, niet hier waar de kinderen bij zijn.
'Mogen ze dan niet zien hoe ze zijn verwekt?' ... p. 222
Sommige vruchten worden rot zonder ooit rijp te zijn geweest.
Zo'n vrucht was ik.
Ik voelde me vuil als hij me aanraakte.
Het vuil wond me op.
Het moet, dacht ik. Alles klopte. Ik was hem dankbaar omdat hij deed wat hij deed. Het was wat ik verdiende.
Als ik eraan dacht, hoefde ik de spieren van mijn kut maar een paar keer samen te trekken en ik kwam klaar. Soms fantaseerde ik dat hij op mij piste. Of hij liet me vooroverbuigen, sloeg mijn rok omhoog, trok mijn onderbroek naar beneden en kletste koeienstront tegen mijn billen.
Ik wil niet dat iemand ooit nog zijn hand in mijn onderbroek steekt.
Nooit meer wil ik klaarkomen.
Ik heb geen kut. ... p. 226/227
Buiten de muren van de gevangenis roepen de mensen dat ik een hoer ben, een moordenares, een monster, een psychopate. Ze roepen dat ik erger ben dan M. Niet hij maar ik ben de duivel, zeggen ze. ... p. 247
Straks wanneer Zuster Virginie komt zal ik haar vragen te gaan zitten. Ik zal een teil met water vullen en die bij haar voeten zetten. Ik zal de veters van haar schoenen losmaken en haar sokken en schoenen uittrekken. Ik zal haar voeten in het water onderdompelen. Ik zal ze inzepen en opnieuw onderdompelen. Met mijn haren zal ik haar voeten afdrogen. Mijn blonde engelenhaar. Daarna zal ik languit voor haar op de grond gaan liggen.
'Red me', zal ik haar vragen. 'Verdrijf de duivel uit mijn hoofd, mijn hart, mijn lijf. Mijn lichaam is niet langer de tempel gods. De duivel heeft zich ervan meester gemaakt. ... p. 247/248
Kristien Hemmerechts
de vrouw die honden eten gaf
Uitgeverij De Geus
Odette is de meest gehate vrouw van België. Ze zit in de gevangenis voor medeplichtigheid aan een ophefmakend zedenmisdrijf. Ze werd meegesleept door M; haar man en de vader van haar drie kinderen. Nooit heeft ze hem tegengehouden, ze deed alles wat hij haar opdroeg. Of bijna alles. Binnenkort komt ze vrij en gaat ze naar een klooster. Om te werken. Als ze niet werkt zal ze bidden. Wie is deze vrouw? Speelbal of gewetenloos monster?
***
Een thema wat mij fascineert: hoe raakt iemand in de ban van de ander en daardoor willens en wetens betrokken bij een zedendelict, of liever gezegd, hoe kan iemand gruweldaden laten gebeuren en passief werkeloos toezien.
Geschreven door Kristien Hemmerechts, gezien en beleefd vanuit 'de meest gehate vrouw van België': Michelle Martin, de (ex)echtgenote van Dutroux, een vrouw met, zo ik lees, godsdienstwaanzinnige inslag.
De terugblik gaat naar het verleden.
Een dominante, labiele moeder die haar claimde en kleineerde, waardoor zich een laag zelfbeeld vormde en de jeugd van M (Dutroux), eveneens met ontaarde ouders, loopt als een rode draad door het verhaal.
Het doet mij denken aan de verhalen van Markies de Sade.
Een monoloog van 248 pagina's
Zoals gewoonlijk laat ik graag in fragmentarische citaten Odette (Michelle Martin) -via de schrijfster- zelf aan het woord.
Op een nacht stond ze naast mijn bed. Ik was eindelijk in slaap gevallen en plotseling stond ze daar in haar lange witte nachthemd. Net een spook.
Met scherpe nagels probeerde ze haar armen open te krabben.
'Niet doen, mama.'
'Het moet eruit!'
'Nee, nee, je hebt je bloed nodig.'
'Je souffre.' Hoe kon ik slapen terwijl zij leed? Ze pruilde als een meisje van acht of tien.
Ze had naar de badkamer kunnen gaan, maar ze was naar mij gekomen.
Ze had mij opnieuw nodig... 133
'Denk je dat ik voor mijn plezier vrouwen verkracht?' klaagde hij. 'Besef je niet dat ik liever rustig thuis voor de tv zou zitten? Heb ik erom gevraagd een penis te hebben?'
'Nee, liefje.' En ik kuste hem. Hij was een man; hij moest neuken, onderwerpen, zijn wil laten gelden.
Dankzij mij kon hij een man zijn. Hij was mijn man en hij was mijn zoon, mijn broer... p. 153
'Kijk naar mij als ik tegen jou spreek, Odette.'
Even was ik bang dat hij mij daar in de bezoekersruimte een klets in mijn gezicht zou geven om mij te vernederen, zoals zijn moeder hem met kletsen in zijn gezicht had vernederd. Hij had liever gehad dat ze had gespuwd, zei hij soms. Spuwen is eerlijker. M spuwde. Hij sloeg en beet en krabde... p. 162
'Jij bent niets, jij bent een nul, jij bent een vod. Zonder mij was jij niets. Alles heb je aan mij te danken. Zonder mij sliep jij nog iedere nacht bij je moeder. Wie zou jou gewild hebben als ik mij niet over jou had ontfermd? Ik heb jou gered.
De woorden van de meest gehate man van België tegen de meest gehate vrouw. Als hij zich getergd voelde. Als hij vond dat ik hem uitdaagde. Als ik zijn geduld op de proef stelde. Hem in het nauw probeerde te drijven. En of ik besefte wat hij allemaal voor mij deed? Voor mij en voor mijn kinderen. Een normale vrouw zou dankbaar zijn.
Zijn handen op mijn schouders en duwen, duwen tot ik op mijn knieën zat.
'Je moeder had gelijk. Jij had in dat ongeluk moeten blijven, je vader had het moeten overleven.'
'Het spijt me, M'
'Het spijt je niet.'
'Het spijt me, het spijt me echt.' ... p. 203
'Maar je voelt niets. Je klaagt altijd dat je niets voelt!'
Baf, een slag in mijn gezicht. En nog een. En daarna zijn hand die mijn bh wegscheurt, zijn gehijg in mijn oren. 'Niet hier, M, niet hier waar de kinderen bij zijn.
'Mogen ze dan niet zien hoe ze zijn verwekt?' ... p. 222
Sommige vruchten worden rot zonder ooit rijp te zijn geweest.
Zo'n vrucht was ik.
Ik voelde me vuil als hij me aanraakte.
Het vuil wond me op.
Het moet, dacht ik. Alles klopte. Ik was hem dankbaar omdat hij deed wat hij deed. Het was wat ik verdiende.
Als ik eraan dacht, hoefde ik de spieren van mijn kut maar een paar keer samen te trekken en ik kwam klaar. Soms fantaseerde ik dat hij op mij piste. Of hij liet me vooroverbuigen, sloeg mijn rok omhoog, trok mijn onderbroek naar beneden en kletste koeienstront tegen mijn billen.
Ik wil niet dat iemand ooit nog zijn hand in mijn onderbroek steekt.
Nooit meer wil ik klaarkomen.
Ik heb geen kut. ... p. 226/227
Buiten de muren van de gevangenis roepen de mensen dat ik een hoer ben, een moordenares, een monster, een psychopate. Ze roepen dat ik erger ben dan M. Niet hij maar ik ben de duivel, zeggen ze. ... p. 247
Straks wanneer Zuster Virginie komt zal ik haar vragen te gaan zitten. Ik zal een teil met water vullen en die bij haar voeten zetten. Ik zal de veters van haar schoenen losmaken en haar sokken en schoenen uittrekken. Ik zal haar voeten in het water onderdompelen. Ik zal ze inzepen en opnieuw onderdompelen. Met mijn haren zal ik haar voeten afdrogen. Mijn blonde engelenhaar. Daarna zal ik languit voor haar op de grond gaan liggen.
'Red me', zal ik haar vragen. 'Verdrijf de duivel uit mijn hoofd, mijn hart, mijn lijf. Mijn lichaam is niet langer de tempel gods. De duivel heeft zich ervan meester gemaakt. ... p. 247/248
Kristien Hemmerechts
de vrouw die honden eten gaf
Uitgeverij De Geus
woensdag 2 april 2014
het land is moe
VERHANDELING OVER ONZE ONTEVREDENHEID
Van de cover:
Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven. Na de economische crisis bleken de zekerheden die het leven in naoorlogs Europa en Amerika bepaalden – de garantie van een basisniveau van veiligheid, stabiliteit en eerlijkheid – niet meer te bestaan.
In Het land is moe zet Tony Judt de zaken op een rij: wat zijn onze verworvenheden, waar hebben we die aan te danken, en hoe behouden we ze? Judt wijst het nihilistische individualisme van rechts af, evenals het doorgeslagen socialisme uit het verleden.
In plaats van blind vertrouwen te hebben in de vrije markt kunnen we vertrouwen op medeburgers en de staat zelf. Het land is moe daagt ons uit om de confrontatie aan te gaan met onze maatschappelijke problemen en de verantwoordelijkheid te nemen voor de wereld waarin we leven. En Judt draagt alternatieven aan: er is hoop, zolang we durven na te denken.
***
De Scandinavische landen doen het goed, aldus Judt. Vooral Zweden en Finland behoren tot de welvarendste landen ter wereld simpelweg daar de kloof tussen de rijke toplaag en de arme massa niet te groot is:
Hoe breder de kloof tussen de rijke toplaag en de arme massa, hoe groter de sociale problemen worden. Die stelling blijkt voor zowel rijke als arme landen te gelden. Het gaat niet om hoe welvarend een land is, maar om de mate van ongelijkheid die er heerst. In Zweden en Finland, die gemeten naar inkomen per hoofd van de bevolking tot de welvarendste landen ter wereld behoren, is de kloof tussen de rijkste en armste ingezetenen heel klein en beide landen staan steevast hoog in de lijsten die het meetbare welzijn in een land weerspiegelen. In dat soort metingen eindigt de Verenigde Staten ondanks zijn enorme verzamelde rijkdom altijd weer laag... p. 30
Het hele leven schijnt te draaien om geld, prestige en macht. Een morbide aangelegenheid: de extreem hoge salarissen van topmanagers zijn buiten proporties.
De neiging om rijke en machtige mensen te bewonderen en zelfs welhaast te aanbidden en mensen van arme dan wel gewone komaf zo niet te verachten dan wel te negeren [...] is de belangrijkste en meest universele oorzaak van de corruptie van ons morele besef... p. 34
Ongelijkheid is ondermijnend, de teloorgang van de verzorgingsstaat zorgelijk. De overheid laat het afweten. Wanneer de bestaanszekerheid wordt aangetast ligt het gevoel van onveiligheid op de loer met gevolg stress, angst en psychische malaise.
Dat er fundamenteel iets mis is met het hedendaagse leven waar materialisme en egoïsme hoogtij vieren lijdt geen twijfel.
Het land is moe is een sterk essay. Een must voor alle politici om wellicht inzicht te krijgen en wijs te worden. Zich inzetten voor een betere samenleving zou een noodzakelijke voorwaarde moeten zijn.
het land is moe
Tony Judt
Atlas Contact
Zo zag ik onlangs op uitzending gemist een Tegenlicht opname:
We zijn het zat!
Banken, bonussen, bezuinigingen en toenemende ongelijkheid zorgen voor onbehagen onder burgers. Tegenlicht onderzoekt het groeiende gevoel van onbehagen en vraagt zich af waar de opstand blijft.
http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1407990
Van de cover:
Er is iets fundamenteel mis met de manier waarop wij vandaag de dag leven. Na de economische crisis bleken de zekerheden die het leven in naoorlogs Europa en Amerika bepaalden – de garantie van een basisniveau van veiligheid, stabiliteit en eerlijkheid – niet meer te bestaan.
In Het land is moe zet Tony Judt de zaken op een rij: wat zijn onze verworvenheden, waar hebben we die aan te danken, en hoe behouden we ze? Judt wijst het nihilistische individualisme van rechts af, evenals het doorgeslagen socialisme uit het verleden.
In plaats van blind vertrouwen te hebben in de vrije markt kunnen we vertrouwen op medeburgers en de staat zelf. Het land is moe daagt ons uit om de confrontatie aan te gaan met onze maatschappelijke problemen en de verantwoordelijkheid te nemen voor de wereld waarin we leven. En Judt draagt alternatieven aan: er is hoop, zolang we durven na te denken.
***
De Scandinavische landen doen het goed, aldus Judt. Vooral Zweden en Finland behoren tot de welvarendste landen ter wereld simpelweg daar de kloof tussen de rijke toplaag en de arme massa niet te groot is:
Hoe breder de kloof tussen de rijke toplaag en de arme massa, hoe groter de sociale problemen worden. Die stelling blijkt voor zowel rijke als arme landen te gelden. Het gaat niet om hoe welvarend een land is, maar om de mate van ongelijkheid die er heerst. In Zweden en Finland, die gemeten naar inkomen per hoofd van de bevolking tot de welvarendste landen ter wereld behoren, is de kloof tussen de rijkste en armste ingezetenen heel klein en beide landen staan steevast hoog in de lijsten die het meetbare welzijn in een land weerspiegelen. In dat soort metingen eindigt de Verenigde Staten ondanks zijn enorme verzamelde rijkdom altijd weer laag... p. 30
Het hele leven schijnt te draaien om geld, prestige en macht. Een morbide aangelegenheid: de extreem hoge salarissen van topmanagers zijn buiten proporties.
De neiging om rijke en machtige mensen te bewonderen en zelfs welhaast te aanbidden en mensen van arme dan wel gewone komaf zo niet te verachten dan wel te negeren [...] is de belangrijkste en meest universele oorzaak van de corruptie van ons morele besef... p. 34
Ongelijkheid is ondermijnend, de teloorgang van de verzorgingsstaat zorgelijk. De overheid laat het afweten. Wanneer de bestaanszekerheid wordt aangetast ligt het gevoel van onveiligheid op de loer met gevolg stress, angst en psychische malaise.
Dat er fundamenteel iets mis is met het hedendaagse leven waar materialisme en egoïsme hoogtij vieren lijdt geen twijfel.
Het land is moe is een sterk essay. Een must voor alle politici om wellicht inzicht te krijgen en wijs te worden. Zich inzetten voor een betere samenleving zou een noodzakelijke voorwaarde moeten zijn.
het land is moe
Tony Judt
Atlas Contact
Zo zag ik onlangs op uitzending gemist een Tegenlicht opname:
We zijn het zat!
Banken, bonussen, bezuinigingen en toenemende ongelijkheid zorgen voor onbehagen onder burgers. Tegenlicht onderzoekt het groeiende gevoel van onbehagen en vraagt zich af waar de opstand blijft.
http://www.uitzendinggemist.nl/afleveringen/1407990
maandag 24 februari 2014
mogelijkheid van een eiland
Van de cover: Daniel is een succesvolle komiek: met bijtende humor legt hij de pijnlijke plekken van onze tijd bloot en verdient daarmee veel geld. Door zijn status heeft hij de vrouwen bovendien voor het uitkiezen. Toch is hij niet gelukkig, of hooguit tijdelijk. Vele eeuwen later, lang nadat de mensheid is vervangen door een nieuwe intelligent soort, formuleert Daniels kunstmatige nazaat Daniel25 de vraag heel pregnant: valt een volmaakt rimpelloos leven te verkiezen boven een leven met (een paar) hoge toppen en (steeds meer) diepe dalen? De Opperzuster zegt van wel, maar zij vergeet één ding: de mogelijkheid van een eiland.
Met deze roman, zijn vierde en misschien wel meest ambitieuze tot nu toe, trekt Michel Houellebecq de lijn van Elementaire deeltjes en Platform verder door. Nu de moderne westerse samenleving zich gretig lijkt te hebben aangepast aan het wrang-komische beeld dat hij ervan schetste, is het tijd voor de volgende fase: de nietigverklaring van de mens als zodanig. Maar net als Houellebecqs eerdere romans laat Mogelijkheid van een eiland zich ook lezen als een pleidooi voor de liefde.
***
Om indruk te krijgen van de teneur van het boek volgen hieronder enige citaten (cursief).
In de wereld van Houellebecq ontmoeten we een mensdom dat door zijn eigen decadentie, hedonisme en geweld op zijn einde loopt. Het levensverhaal van Daniel, zijn relaties in de liefde, zijn terecht cynische kijk op de wereld en zijn ergernis aan de domme lach van de mens.
... wat me tegenstond was de lach, de lach als zodanig, die plotselinge, gewelddadige vervorming van het gelaat, waardoor het gelaat acuut van iedere waardigheid wordt beroofd. Dat de mens lacht, dat hij de enige in het dierenrijk is die die gruwelijke vervorming van het gezicht tentoonspreidt, komt doordat hij ook de enige is die het egoïsme van de dierlijke natuur achter zich heeft gelaten en het helse laatste stadium heeft bereikt: dat van de wreedheid... p. 51
Na de Apocalyps twee millennia later bevolken emotieloze klonen de aarde, zij leven van mineraalzoutcapsules en zitten in steriele afgesloten compounds. Via virtueel contact communiceren ze met elkaar en redeneren over alles wat opgetekend is in de tijd van de mensheid met name door hun eigen voorvader die meende het eeuwig leven te verkrijgen door een reproductie van zichzelf.
...de zee is verdwenen en de herinnering aan de golven. Wij beschikken over geluids- en beelddocumenten; geen daarvan kan ons werkelijk de koppige fascinatie doen navoelen die de mens getuige talloze gedichten vervulde wanneer hij werd geconfronteerd met het ogenschijnlijk repetitieve schouwspel van de oceaan die stuksloeg op het zand. Al evenmin kunnen we de opwinding van de jacht en het achtervolgen van prooidieren begrijpen; en ook de religieuze emotie niet, noch de soort van roerloze, ongerichte razernij die de mens aanduidde met de term mystieke extase... p. 36
De lach is inmiddels uitgestorven evenals de tranen, verlangens zijn verdwenen.
... die twee gevoelens, wreedheid en compassie, hebben vanzelfsprekend weinig betekenis meer in de volstrekte eenzaamheid waarin ons leven zich afspeelt... p 53
Ondertussen zwerven de overlevenden -wilde mensen- rond ergens in het gebied ten noorden van Almería door radioactief besmette puinhopen.
... de overeenkomst tussen onze gezichten - des te frappanter omdat de meeste wilden die hier rondzwerven van Spaanse of Maghrebijnse oorsprong zijn - bewijst voor mij onomstotelijk dat ze ten dode zijn opgeschreven. De menselijke soort zal verdwijnen, moet verdwijnen... p. 59
Ondertussen wordt er door Daniels gekloonde nazaten gefilosofeerd over de domheid van de narcistische homo sapiens en hoe deze door destructie, ontaarding en misdaad zijn eigen ondergang heeft gecreëerd.
... dat onvoorwaardelijke liefde de mogelijkheidsvoorwaarde voor geluk is, wisten de mensen al, in elk geval de wijsten onder hen. Het volledige begrip van het probleem heeft tot op heden geen enkele oplossing dichterbij gebracht. De studie van de heiligenlevens, waar sommigen zoveel hoop op hadden gevestigd, heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd. Niet alleen gehoorzaamden de heiligen op hun zoektocht naar zaligheid aan motieven die slechts gedeeltelijk altruïstisch waren (al moet de onderwerping aan de wil van de Heer, waar ze zich op beriepen, heel vaak niets anders zijn geweest dan een handig middel om hun natuurlijk altruïsme te rechtvaardigen voor hun medemensen) het voortdurende geloof in een goddelijke entiteit die overduidelijk aanwezig was, bracht bovendien afstompingsverschijnselen bij hen teweeg die op de lange duur onverenigbaar waren met het behoud van een technologische beschaving. Wat de hypothese van een 'altruïsmegen' betreft, die heeft zoveel decepties opgeleverd dat niemand er tegenwoordig openlijk over durft te spreken. Weliswaar heeft men kunnen aantonen dat de centra van wreedheid, moreel oordeelsvermogen en altruïsme allemaal in de prefrontale cortex lagen... p.66
De puinhopen een twintigtal eeuwen verder na de grote menselijke eindtijd:
... In een verwoest landschap van hoge, grijze flatskeletten met gapende ramen schoof een gigantische bulldozer modder weg. Ik zoomde een beetje in op het enorme gele voertuig met zijn afgeronde vormen, dat eruitzag als een radiografisch bestuurd speeltje - er leek geen bestuurder in de cabine te zitten. Al rijdend versplinterde de bulldozer met zijn schuifblad menselijke geraamtes in de zwartige modder; toen ik nog wat verder inzoomde kon ik duidelijk scheenbenen en schedel onderscheiden... p. 174/175
Dan krijgen we het slotcommentaar: epiloog.
De laatste Daniel besluit zijn 'veilige' compound te verlaten en de wijde wereld in te trekken. Daar bevinden zich de restanten van een ooit 'geciviliseerde' samenleving. Hij komt de overgebleven groepen wilden tegen, de laatsten der Mohikanen van de geschiedenis der mensheid.
De uiteindelijke conclusie over het overgebleven mensdom:
... walgen van de bruutheid van hun onderlinge gedrag, hun meedogenloosheid tegenover oude of zwakke individuen, hun eindeloze honger naar geweld, hiërarchische en seksuele vernederingen en onvervalste wreedheid. [...] Kennelijk was er bij de wilden geen enkel feest voorstelbaar zonder geweld, bloedvergieten en martelvoorstellingen; het bedenken van ingewikkelde, gruwelijke kwellingen leek zelfs het enige punt waarop ze iets van de vindingrijkheid van hun menselijke voorouders hadden bewaard; verder ging hun beschaving niet. Wanneer je in de erfelijkheid van het morele karakter geloofde had dat niets verbazingwekkends: het was logisch dat de bruutste en wreedste individuen, zij die het agressiefst waren aangelegd, in groteren getale een langdurige reeks conflicten overleefden en hun karakter aan hun nageslacht doorgaven... p. 409
Dat de ultieme ontbinding van de westerse cultuur niet lang op zich laat wachten lijdt geen twijfel volgens de pessimistische maar ook realistische kijk en kritiek van Houellebecq op onze huidige samenleving.
auteur: Michel Houellebecq
uitgeverij: de Arbeiderspers
vertaling: Martin de Haan
OFTEWEL CELLO GRANDIOOS
Jean-Louis Aubert et Michel Houellebecq
in
Isolement
Met deze roman, zijn vierde en misschien wel meest ambitieuze tot nu toe, trekt Michel Houellebecq de lijn van Elementaire deeltjes en Platform verder door. Nu de moderne westerse samenleving zich gretig lijkt te hebben aangepast aan het wrang-komische beeld dat hij ervan schetste, is het tijd voor de volgende fase: de nietigverklaring van de mens als zodanig. Maar net als Houellebecqs eerdere romans laat Mogelijkheid van een eiland zich ook lezen als een pleidooi voor de liefde.
***
Om indruk te krijgen van de teneur van het boek volgen hieronder enige citaten (cursief).
In de wereld van Houellebecq ontmoeten we een mensdom dat door zijn eigen decadentie, hedonisme en geweld op zijn einde loopt. Het levensverhaal van Daniel, zijn relaties in de liefde, zijn terecht cynische kijk op de wereld en zijn ergernis aan de domme lach van de mens.
... wat me tegenstond was de lach, de lach als zodanig, die plotselinge, gewelddadige vervorming van het gelaat, waardoor het gelaat acuut van iedere waardigheid wordt beroofd. Dat de mens lacht, dat hij de enige in het dierenrijk is die die gruwelijke vervorming van het gezicht tentoonspreidt, komt doordat hij ook de enige is die het egoïsme van de dierlijke natuur achter zich heeft gelaten en het helse laatste stadium heeft bereikt: dat van de wreedheid... p. 51
Na de Apocalyps twee millennia later bevolken emotieloze klonen de aarde, zij leven van mineraalzoutcapsules en zitten in steriele afgesloten compounds. Via virtueel contact communiceren ze met elkaar en redeneren over alles wat opgetekend is in de tijd van de mensheid met name door hun eigen voorvader die meende het eeuwig leven te verkrijgen door een reproductie van zichzelf.
...de zee is verdwenen en de herinnering aan de golven. Wij beschikken over geluids- en beelddocumenten; geen daarvan kan ons werkelijk de koppige fascinatie doen navoelen die de mens getuige talloze gedichten vervulde wanneer hij werd geconfronteerd met het ogenschijnlijk repetitieve schouwspel van de oceaan die stuksloeg op het zand. Al evenmin kunnen we de opwinding van de jacht en het achtervolgen van prooidieren begrijpen; en ook de religieuze emotie niet, noch de soort van roerloze, ongerichte razernij die de mens aanduidde met de term mystieke extase... p. 36
De lach is inmiddels uitgestorven evenals de tranen, verlangens zijn verdwenen.
... die twee gevoelens, wreedheid en compassie, hebben vanzelfsprekend weinig betekenis meer in de volstrekte eenzaamheid waarin ons leven zich afspeelt... p 53
Ondertussen zwerven de overlevenden -wilde mensen- rond ergens in het gebied ten noorden van Almería door radioactief besmette puinhopen.
... de overeenkomst tussen onze gezichten - des te frappanter omdat de meeste wilden die hier rondzwerven van Spaanse of Maghrebijnse oorsprong zijn - bewijst voor mij onomstotelijk dat ze ten dode zijn opgeschreven. De menselijke soort zal verdwijnen, moet verdwijnen... p. 59
Ondertussen wordt er door Daniels gekloonde nazaten gefilosofeerd over de domheid van de narcistische homo sapiens en hoe deze door destructie, ontaarding en misdaad zijn eigen ondergang heeft gecreëerd.
... dat onvoorwaardelijke liefde de mogelijkheidsvoorwaarde voor geluk is, wisten de mensen al, in elk geval de wijsten onder hen. Het volledige begrip van het probleem heeft tot op heden geen enkele oplossing dichterbij gebracht. De studie van de heiligenlevens, waar sommigen zoveel hoop op hadden gevestigd, heeft geen nieuwe inzichten opgeleverd. Niet alleen gehoorzaamden de heiligen op hun zoektocht naar zaligheid aan motieven die slechts gedeeltelijk altruïstisch waren (al moet de onderwerping aan de wil van de Heer, waar ze zich op beriepen, heel vaak niets anders zijn geweest dan een handig middel om hun natuurlijk altruïsme te rechtvaardigen voor hun medemensen) het voortdurende geloof in een goddelijke entiteit die overduidelijk aanwezig was, bracht bovendien afstompingsverschijnselen bij hen teweeg die op de lange duur onverenigbaar waren met het behoud van een technologische beschaving. Wat de hypothese van een 'altruïsmegen' betreft, die heeft zoveel decepties opgeleverd dat niemand er tegenwoordig openlijk over durft te spreken. Weliswaar heeft men kunnen aantonen dat de centra van wreedheid, moreel oordeelsvermogen en altruïsme allemaal in de prefrontale cortex lagen... p.66
De puinhopen een twintigtal eeuwen verder na de grote menselijke eindtijd:
... In een verwoest landschap van hoge, grijze flatskeletten met gapende ramen schoof een gigantische bulldozer modder weg. Ik zoomde een beetje in op het enorme gele voertuig met zijn afgeronde vormen, dat eruitzag als een radiografisch bestuurd speeltje - er leek geen bestuurder in de cabine te zitten. Al rijdend versplinterde de bulldozer met zijn schuifblad menselijke geraamtes in de zwartige modder; toen ik nog wat verder inzoomde kon ik duidelijk scheenbenen en schedel onderscheiden... p. 174/175
Dan krijgen we het slotcommentaar: epiloog.
De laatste Daniel besluit zijn 'veilige' compound te verlaten en de wijde wereld in te trekken. Daar bevinden zich de restanten van een ooit 'geciviliseerde' samenleving. Hij komt de overgebleven groepen wilden tegen, de laatsten der Mohikanen van de geschiedenis der mensheid.
De uiteindelijke conclusie over het overgebleven mensdom:
... walgen van de bruutheid van hun onderlinge gedrag, hun meedogenloosheid tegenover oude of zwakke individuen, hun eindeloze honger naar geweld, hiërarchische en seksuele vernederingen en onvervalste wreedheid. [...] Kennelijk was er bij de wilden geen enkel feest voorstelbaar zonder geweld, bloedvergieten en martelvoorstellingen; het bedenken van ingewikkelde, gruwelijke kwellingen leek zelfs het enige punt waarop ze iets van de vindingrijkheid van hun menselijke voorouders hadden bewaard; verder ging hun beschaving niet. Wanneer je in de erfelijkheid van het morele karakter geloofde had dat niets verbazingwekkends: het was logisch dat de bruutste en wreedste individuen, zij die het agressiefst waren aangelegd, in groteren getale een langdurige reeks conflicten overleefden en hun karakter aan hun nageslacht doorgaven... p. 409
Dat de ultieme ontbinding van de westerse cultuur niet lang op zich laat wachten lijdt geen twijfel volgens de pessimistische maar ook realistische kijk en kritiek van Houellebecq op onze huidige samenleving.
auteur: Michel Houellebecq
uitgeverij: de Arbeiderspers
vertaling: Martin de Haan
OFTEWEL CELLO GRANDIOOS
Jean-Louis Aubert et Michel Houellebecq
in
Isolement
maandag 20 januari 2014
Borderline times -vervolg-
Mijn vorig jaar februari geschreven item: Borderline times zou nog een vervolg hebben.
Over het einde van de normaliteit van Dirk De Wachter zou ik te zijner tijd gaan lezen. Afgelopen week was het dan zover.
van de cover:
We leven in borderlinetijden. In de psychiatrie is borderline vandaag met voorsprong de vaakst gestelde diagnose. Bovendien is de lijn tussen patiënten en niet-patiënten flinterdun. Zijn wij collectief op weg naar ziekte en ongenoegen?
Psychiatrie is de spiegel van de wereld waarin we leven. Dirk De Wachter schetst borderline dan ook als een maatschappelijk ziektebeeld. Eén conclusie staat als een paal boven water:
In onze westerse maatschappij zijn de symptomen van borderline niet ver te zoeken. Meer nog, ze kenmerken onze leefwereld. Wij zijn ons brein in de tijd.
Hij bespreekt de volgende thema's:
Criterium 1: verlatingsangst
Criterium 2: instabiele mens en intense relaties
Criterium 3: onaangepaste agressie
Criterium 4: identiteitsstoornissen
Criterium 5: affectlabiliteit
Criterium 6: impulsiviteit
Criterium 7: voorbijgaande, stressgebonden paranoïde/dissociatiesymptomen
Criterium 8: automutilatie en suïcidaliteit
Criterium 9: zinloosheid en leegte
Hoop
Rest mij voor het grootste deel met zijn scherpzinnige pleidooi eens te zijn. Liefst citeer ik hier de een na de andere passage en wil dit inzichtelijke boek volgaarne een ieder aanbevelen.
De slotwoorden van zijn epiloog luiden:
We eindigen met een kort citaat dat ons inziens naadloos aansluit bij wat Levinas wil zeggen. Veel meer dan een filosofisch discours, hoe onvoorstelbaar briljant ook, zoals bij Levinas, kan de grote Kunst ons een glimp tonen van de Oneindigheid. In de onovertroffen muziek van Johann Sebastian Bach kan men deelgenoot worden van deze ervaring. Laten we daarom besluiten met deze regels uit de Bachcantate BWV21:
Ich hatte viel Bekümmernis in meinem Herzen
aber deine Tröstungen erquicken meine Seele
Dirk de Wachter
Borderline times
uitgeverij LannooCampus
Over het einde van de normaliteit van Dirk De Wachter zou ik te zijner tijd gaan lezen. Afgelopen week was het dan zover.
van de cover:
We leven in borderlinetijden. In de psychiatrie is borderline vandaag met voorsprong de vaakst gestelde diagnose. Bovendien is de lijn tussen patiënten en niet-patiënten flinterdun. Zijn wij collectief op weg naar ziekte en ongenoegen?
Psychiatrie is de spiegel van de wereld waarin we leven. Dirk De Wachter schetst borderline dan ook als een maatschappelijk ziektebeeld. Eén conclusie staat als een paal boven water:
In onze westerse maatschappij zijn de symptomen van borderline niet ver te zoeken. Meer nog, ze kenmerken onze leefwereld. Wij zijn ons brein in de tijd.
Hij bespreekt de volgende thema's:
Criterium 1: verlatingsangst
Criterium 2: instabiele mens en intense relaties
Criterium 3: onaangepaste agressie
Criterium 4: identiteitsstoornissen
Criterium 5: affectlabiliteit
Criterium 6: impulsiviteit
Criterium 7: voorbijgaande, stressgebonden paranoïde/dissociatiesymptomen
Criterium 8: automutilatie en suïcidaliteit
Criterium 9: zinloosheid en leegte
Hoop
Rest mij voor het grootste deel met zijn scherpzinnige pleidooi eens te zijn. Liefst citeer ik hier de een na de andere passage en wil dit inzichtelijke boek volgaarne een ieder aanbevelen.
De slotwoorden van zijn epiloog luiden:
We eindigen met een kort citaat dat ons inziens naadloos aansluit bij wat Levinas wil zeggen. Veel meer dan een filosofisch discours, hoe onvoorstelbaar briljant ook, zoals bij Levinas, kan de grote Kunst ons een glimp tonen van de Oneindigheid. In de onovertroffen muziek van Johann Sebastian Bach kan men deelgenoot worden van deze ervaring. Laten we daarom besluiten met deze regels uit de Bachcantate BWV21:
Ich hatte viel Bekümmernis in meinem Herzen
aber deine Tröstungen erquicken meine Seele
Dirk de Wachter
Borderline times
uitgeverij LannooCampus
vrijdag 10 januari 2014
Augustusland
auteur Paul Gellings
Van de cover:
In Augustusland staat een man centraal die niet van de zomer houdt. Dan komt er ook nog een zomer waarin een levensgevaarlijke ziekte zijn vrouw velt terwijl hij op zijn werk buiten spel gezet wordt.
Van de cover:
In Augustusland staat een man centraal die niet van de zomer houdt. Dan komt er ook nog een zomer waarin een levensgevaarlijke ziekte zijn vrouw velt terwijl hij op zijn werk buiten spel gezet wordt.
Deze man is kunstenaar en werkt als conservator in een plaatselijk museum. Hij neemt verlof op om zich in alle rust voor te kunnen bereiden op een grote tentoonstelling van eigen werk. Wat hij niet vermoedt is dat een collega dit verlof aangrijpt om een frisse maar onaangename wind door de organisatie te laten waaien. Evenmin is hij zich bewust van de agressieve hersenaandoening die zijn vrouw heeft getroffen en die door een onjuiste diagnose steeds ernstiger wordt. Augustusland is een meeslepend geschreven roman over medisch falen, haat, jaloezie, opportunisme, en botsende artistieke opvattingen. We zijn getuige van pogingen te overleven tijdens een zomer waarin werkelijk alles tegenzit. Zo ontstaat een zorgvuldig uitgesponnen confrontatie tussen broosheid en slechtheid, tussen een man die op het punt staat alles te verliezen en een vijandig werkklimaat. Neem daarbij de zowel poëtische als spannende schrijfstijl van Paul Gellings en we hebben hier een boek dat je betovert en bijblijft...
***
***
Wanneer de ik-figuur naast het bed van zijn doodzieke vrouw zit, voelt hij haar hand verslappen terwijl haar ogen in hun kassen draaien en dichtvallen. In een tenenkrommende passage geeft Gellings inkijk in het ziekenhuiswezen waar een inadequate verpleegster, die haar eigen agenda hanteert, er alles aan doet om de dierbare van de patiënt machteloos en razend te maken.
Ik laat graag de schrijver zelf aan het woord in onderstaand geciteerd cursief:
Een jonge zuster met bolle wangen slofte de zaal binnen. 'Wat is er? voelt u zich niet goed?'
'Nee, ik niet. Mijn vrouw, ze is ineens, ze kan ineens niet meer -'
De verpleegster boog zich over het bed, wendde zich weer naar mij. 'Hoe bedoelt u?'
'Ze reageert niet meer. Is dat normaal?'
'Gosje, dat weet ik niet, hoor. We hebben hier op de afdeling niet zo veel ervaring met deze aandoening.'
'Dan wil ik... dan moet... dan moet er verdomme weer een dokter bijkomen!' snikte ik. 'Nu ja! Bellen graag, ja!'
'Nee, dat is niet de procedure. U wilt dat ik voor u een uitzondering maak. Stel dat we dat voor iedereen zouden doen...'
'Mens, als je het voor iedereen doet, dan ... dan is het geen uitzondering meer! IK vraag het u nu. IK alleen. Dringend.'
'Nee, is niet gebruikelijk, stel dat iedereen dat -'
'Dat zei u net ook al.'
'Ja, mág ik heel eventjes uitspreken misschien?'
'Nee, dat mag u niet, want u praat onzin!'
Ze hapte naar adem. Een van haar wangen werd rood. Ik besloot het anders te proberen.
'Alstublieft. U mag het, u kunt het toch zelf bepalen.'
Ze keek me met grote kleurloze ogen aan, waarna ze met een lijzig stemmetje antwoordde: 'Nee, dat doen wij niet, dat mogen wij niet.'
'Maar straks gaat ze dood!'
'Dat zijn uw woorden, hoor. Maar uw vrouw is vannacht al vanbinnen en vanbuiten onderzocht, dus als u nou zo vriendelijk zou willen zijn zich te verwijderen, dan...'
Ze had me bij mijn arm gepakt. [-]
'Het bezoekuur is trouwens afgelopen, hoor.'
'IK BEN NIET GEBONDEN AAN BEZOEKUREN!!! IK BEN HAAR MAN, GODVERDOMME!!! DAT IS MIJN VROUW, GODVERDOMME!!! EN MIJN VROUW GAAT DOOD, SNAP DAT DAN, STOMME, STOMME TRUT!!!
Er trilde een spiertje onder haar linkeroog, de zenuwtrekking die hoort bij dreigend geweld. Ik voelde het ook aan haar hand om mijn pols. Haar gezicht was nu purper, met oren en al. Een van de kamergenotes begon te huilen, terwijl de andere twee nog steeds nee schudden en Esmee roerloos, steeds bleker, achterover in haar kussens lag, haar mond een beetje opengezakt, spuug over haar kin, op haar kussensloop.
'Ik vraag het nog één keer. Wilt u weggaan? Er zijn hier nog andere patiënten dan uw vouw, hoor.'
'Nee verdomme, ik sta hier goed en jij gaat er een dokter bij halen!'
'Dus u gaat niet weg. Dán zijn er wel ander middelen.'
Vanaf dit punt ben ik de details kwijt. Ik hoor de echo van mijn eigen geschreeuw in mijn oren. Ben ik aan het meppen? Ik zie blinde vlekken samenvallen met witte jassen die me tegen de vloer werken en weer overeind hijsen, mijn armen hoog op mijn rug gedraaid. Een hijgende stem: 'Zo nou de politie bellen. Die hebben heerlijk koele cellen voor herrieschoppers zoals jij...'
'Er gaat hier niemand de cel in,' zei een rijzige gestalte. 'Loslaten. Nu!'
'Ja maar, meneer hier -
'Ik zorg voor meneer.'
'Ja maar -'
'Niks te jamaren. Hier ben ik de baas.'
(pag. 83-86)
Een sterk onderdeel van zijn roman zijn de inzichtelijke passages over de hiërarchie in de museumwereld waar machtsvertoon en afgunst hoogtij vieren.
Wanneer hij op zijn werk aan het 'vechten tegen de bierkaai' is en zijn vrouw Esmee maar niet lijkt te herstellen, lezen we op pagina 111:
Wat er toen op weg naar huis in de auto over me kwam, is iets waar ik nog wel eens met enige schaamte aan terug denk. Esmee, De Statenhof, de kinderen, mijn tekenwerk, het ziekenhuis, Egbert en Maria, alles stond me ineens tegen. Ik had er geen zin meer in.
Vanuit zijn fantasie ontstaat een plan om 'zomaar' te verdwijnen. Weg naar verre oorden. Wanneer hij op Schiphol aankomt om zijn plan naar Uruguay te verwezenlijken, bedenkt hij zich.
Hoogtepunt van het boek is naar mijn smaak de tocht door Amsterdam die hierop volgt.
Zo levendig voor te stellen wanneer een mens aan het eind van zijn latijn is.
In 2003 was Paul Gellings een van de initiatoren van de voorloper van het Geheugen van Plan Zuid.
In de daarop volgende periode heeft hij vele gedichten gemaakt over Zuid.
Een eerder van hem gepubliceerd boek waar ik veel herinneringen in herken -lees mijn item-: Zuidelijke Wandelweg
Augustusland
Paul Gellings
uitgeverij: Passage
Ik laat graag de schrijver zelf aan het woord in onderstaand geciteerd cursief:
Een jonge zuster met bolle wangen slofte de zaal binnen. 'Wat is er? voelt u zich niet goed?'
'Nee, ik niet. Mijn vrouw, ze is ineens, ze kan ineens niet meer -'
De verpleegster boog zich over het bed, wendde zich weer naar mij. 'Hoe bedoelt u?'
'Ze reageert niet meer. Is dat normaal?'
'Gosje, dat weet ik niet, hoor. We hebben hier op de afdeling niet zo veel ervaring met deze aandoening.'
'Dan wil ik... dan moet... dan moet er verdomme weer een dokter bijkomen!' snikte ik. 'Nu ja! Bellen graag, ja!'
'Nee, dat is niet de procedure. U wilt dat ik voor u een uitzondering maak. Stel dat we dat voor iedereen zouden doen...'
'Mens, als je het voor iedereen doet, dan ... dan is het geen uitzondering meer! IK vraag het u nu. IK alleen. Dringend.'
'Nee, is niet gebruikelijk, stel dat iedereen dat -'
'Dat zei u net ook al.'
'Ja, mág ik heel eventjes uitspreken misschien?'
'Nee, dat mag u niet, want u praat onzin!'
Ze hapte naar adem. Een van haar wangen werd rood. Ik besloot het anders te proberen.
'Alstublieft. U mag het, u kunt het toch zelf bepalen.'
Ze keek me met grote kleurloze ogen aan, waarna ze met een lijzig stemmetje antwoordde: 'Nee, dat doen wij niet, dat mogen wij niet.'
'Maar straks gaat ze dood!'
'Dat zijn uw woorden, hoor. Maar uw vrouw is vannacht al vanbinnen en vanbuiten onderzocht, dus als u nou zo vriendelijk zou willen zijn zich te verwijderen, dan...'
Ze had me bij mijn arm gepakt. [-]
'Het bezoekuur is trouwens afgelopen, hoor.'
'IK BEN NIET GEBONDEN AAN BEZOEKUREN!!! IK BEN HAAR MAN, GODVERDOMME!!! DAT IS MIJN VROUW, GODVERDOMME!!! EN MIJN VROUW GAAT DOOD, SNAP DAT DAN, STOMME, STOMME TRUT!!!
Er trilde een spiertje onder haar linkeroog, de zenuwtrekking die hoort bij dreigend geweld. Ik voelde het ook aan haar hand om mijn pols. Haar gezicht was nu purper, met oren en al. Een van de kamergenotes begon te huilen, terwijl de andere twee nog steeds nee schudden en Esmee roerloos, steeds bleker, achterover in haar kussens lag, haar mond een beetje opengezakt, spuug over haar kin, op haar kussensloop.
'Ik vraag het nog één keer. Wilt u weggaan? Er zijn hier nog andere patiënten dan uw vouw, hoor.'
'Nee verdomme, ik sta hier goed en jij gaat er een dokter bij halen!'
'Dus u gaat niet weg. Dán zijn er wel ander middelen.'
Vanaf dit punt ben ik de details kwijt. Ik hoor de echo van mijn eigen geschreeuw in mijn oren. Ben ik aan het meppen? Ik zie blinde vlekken samenvallen met witte jassen die me tegen de vloer werken en weer overeind hijsen, mijn armen hoog op mijn rug gedraaid. Een hijgende stem: 'Zo nou de politie bellen. Die hebben heerlijk koele cellen voor herrieschoppers zoals jij...'
'Er gaat hier niemand de cel in,' zei een rijzige gestalte. 'Loslaten. Nu!'
'Ja maar, meneer hier -
'Ik zorg voor meneer.'
'Ja maar -'
'Niks te jamaren. Hier ben ik de baas.'
(pag. 83-86)
Een sterk onderdeel van zijn roman zijn de inzichtelijke passages over de hiërarchie in de museumwereld waar machtsvertoon en afgunst hoogtij vieren.
Wanneer hij op zijn werk aan het 'vechten tegen de bierkaai' is en zijn vrouw Esmee maar niet lijkt te herstellen, lezen we op pagina 111:
Wat er toen op weg naar huis in de auto over me kwam, is iets waar ik nog wel eens met enige schaamte aan terug denk. Esmee, De Statenhof, de kinderen, mijn tekenwerk, het ziekenhuis, Egbert en Maria, alles stond me ineens tegen. Ik had er geen zin meer in.
Vanuit zijn fantasie ontstaat een plan om 'zomaar' te verdwijnen. Weg naar verre oorden. Wanneer hij op Schiphol aankomt om zijn plan naar Uruguay te verwezenlijken, bedenkt hij zich.
Hoogtepunt van het boek is naar mijn smaak de tocht door Amsterdam die hierop volgt.
Zo levendig voor te stellen wanneer een mens aan het eind van zijn latijn is.
In 2003 was Paul Gellings een van de initiatoren van de voorloper van het Geheugen van Plan Zuid.
In de daarop volgende periode heeft hij vele gedichten gemaakt over Zuid.
Een eerder van hem gepubliceerd boek waar ik veel herinneringen in herken -lees mijn item-: Zuidelijke Wandelweg
Augustusland
Paul Gellings
uitgeverij: Passage
dinsdag 31 december 2013
bevroren vuurwerk
In de jaren zestig heb ik zijn gehele oeuvre gulzig verslonden. Het werd weer eens tijd om Belcampo uit de kast te trekken.
Van de cover:
Wie van verhalen houdt, moet zijn oor bij Belcampo te luisteren leggen. Sommige van zijn verhalen hebben zo'n grote indruk gemaakt dat ze door menig lezer aan anderen worden doorverteld. Ze zijn inmiddels klassiek in de Nederlandse literatuur. De liefhebbers van Belcampo's vertelkunst hebben met elkaar gemeen dat ze bevattelijk zijn voor het onderaardse lachen dat in zijn werk doorklinkt.
Zijn heldere, eenvoudige schrijfstijl schept op aanstekelijke wijze werelden waarin bizarre, surrealistische, fantastische met nuchter-realistische, ethische en agnostische elementen worden vermengd: de vingerafdruk van Belcampo's werk.
inhoud:
* uitvaart
* de achtbaan
* het museum
* de dingen de baas
* het verhaal van Oosterhuis
* het grote gebeuren
* de driesprong
* bekentenis
In 1975 zond de VPRO een tv-bewerking uit van zijn magisch-surrealistische verhaal het grote gebeuren waarin de bevolking van het dorp Rijssen in Overijssel de dag des oordeels ondergaat.
https://www.youtube.com/watch?v=p-aajwhSiyM&list=PLF320081BAB451CCE
Dit verhaal, een van zijn beste en meest omstreden, is fantastisch verfilmd met als uitgangspunt een fragment uit het Bijbelboek openbaringen van Johannes.
Vol ironie schetst hij het armageddon. Een legioen van engelen en duivels begeleidt de inwoners van het dorp naar hun eindtijd. Goed en kwaad vieren hoogtij.
Bij een deel der Rijssenaren viel dat, zo ik heb begrepen, niet geheel in goede aarde. Zonder dat het Belcampo's bedoeling is geweest, ervoer de bevolking van Rijssen het als een belachelijk maken van hun geloofsbeleving. Heiligschennis.
De uitzending van deze apocalyps op Oudejaarsavond 1975 was een groot succes.
bevroren vuurwerk
Belcampo
atheneum - Polak & Van Gennep
Van de cover:
Wie van verhalen houdt, moet zijn oor bij Belcampo te luisteren leggen. Sommige van zijn verhalen hebben zo'n grote indruk gemaakt dat ze door menig lezer aan anderen worden doorverteld. Ze zijn inmiddels klassiek in de Nederlandse literatuur. De liefhebbers van Belcampo's vertelkunst hebben met elkaar gemeen dat ze bevattelijk zijn voor het onderaardse lachen dat in zijn werk doorklinkt.
Zijn heldere, eenvoudige schrijfstijl schept op aanstekelijke wijze werelden waarin bizarre, surrealistische, fantastische met nuchter-realistische, ethische en agnostische elementen worden vermengd: de vingerafdruk van Belcampo's werk.
inhoud:
* uitvaart
* de achtbaan
* het museum
* de dingen de baas
* het verhaal van Oosterhuis
* het grote gebeuren
* de driesprong
* bekentenis
In 1975 zond de VPRO een tv-bewerking uit van zijn magisch-surrealistische verhaal het grote gebeuren waarin de bevolking van het dorp Rijssen in Overijssel de dag des oordeels ondergaat.
https://www.youtube.com/watch?v=p-aajwhSiyM&list=PLF320081BAB451CCE
Dit verhaal, een van zijn beste en meest omstreden, is fantastisch verfilmd met als uitgangspunt een fragment uit het Bijbelboek openbaringen van Johannes.
Vol ironie schetst hij het armageddon. Een legioen van engelen en duivels begeleidt de inwoners van het dorp naar hun eindtijd. Goed en kwaad vieren hoogtij.
Bij een deel der Rijssenaren viel dat, zo ik heb begrepen, niet geheel in goede aarde. Zonder dat het Belcampo's bedoeling is geweest, ervoer de bevolking van Rijssen het als een belachelijk maken van hun geloofsbeleving. Heiligschennis.
De uitzending van deze apocalyps op Oudejaarsavond 1975 was een groot succes.
bevroren vuurwerk
Belcampo
atheneum - Polak & Van Gennep
donderdag 5 december 2013
monsterlijke microben
mijn weetgrage kleinzoon van acht lentes
die veel leest
kreeg van eSterklaas een interessant boek
dat zelfs volgaarne geconsumeerd werd
door grootmoeder zelve
onder het motto:
moge dit boek
een inspiratiebron zijn
op jouw zoektocht
naar
kennis
en
betekenis
in aansluiting op:
van de cover:
in samenwerking met de K.U.Leuven en professor Marc Van Ranst
boordevol grappige illustraties van Sebastiaan Van Doninck
met proefjes om thuis zelf aan de slag te gaan
Wat zijn antibiotica? Waar komen microben vandaan? Zijn er mannelijke en vrouwelijke bacteriën? Waarom moet je je handen wassen voor het eten? Wat is het gemeenste virus dat er bestaat? Hoe krijg je griep? De K.U. Leuven stelde haar deuren open voor leergierige kinderen. Ze bestookten de professoren met honderden vragen over wetenschap, geschiedenis, psychologie en nog zoveel meer. Geert Bouckaert bundelde de interessantste, leukste en meest originele vragen over microben en Sebastiaan Van Doninck zorgde voor grappige illustraties. Ontdek hoe een vaccin werkt en welke microben nuttig zijn voor de mens. Met proefjes om thuis zelf aan de slag te gaan: kweek je eigen bacteriën en doe de truc met de aardappel. In samenwerking met professor Marc Van Ranst.
zondag 3 november 2013
God is niet groot
Na het lezen van God als misvatting van de Britse etholoog en evolutiebioloog Richard Dawkins, ligt God is niet groot enigszins in dezelfde lijn.
Oftewel aldus New York Post: een duivelsgoed boek over religie.
Van de cover:
Christopher Hitchens trekt in God is niet groot fel van leer tegen de godsdienst. Door nauwkeurige studie van belangrijke religieuze teksten laat hij zien dat religie niet meer is dan een wens van de mensheid. Religie is het gif dat de maatschappij verziekt, ze is een oorzaak van gevaarlijke seksuele repressie. Helder legt Hitchens uit waarom het beter is het leven te baseren op de seculiere wetenschap en de redelijkheid.
God is niet groot is stilistisch briljant, geestig, boos, onredelijk, overtuigend, erudiet en scherpzinnig – een boek om in één adem uit te lezen.
***
Een boek, zeer de moeite waard, waarover diep is na te denken.
Zoals gewoonlijk laat ik de schrijver zelf graag aan het woord in enige treffende passages cursief geciteerd:
Religie is mensenwerk. Zelfs zij die haar hebben gemaakt, kunnen niet instemmen met wat hun profeet, heiland of goeroe echt heeft gezegd of gedaan. En zij kunnen al helemaal niet hopen dat ze ons iets kunnen meedelen over de 'betekenis' van latere ontdekkingen en ontwikkelingen die, toen ze werden gedaan respectievelijk begonnen, door hun religie werden tegengewerkt of gehekeld. En toch beweren gelovigen te weten! Niet gewoon te weten maar álles te weten. Niet alleen te weten dat God bestaat en dat hij de hele onderneming heeft gecreëerd en er toezicht ophoudt, maar ook te weten wat 'hij' van ons verwacht - van ons eten en onze plechtigheden tot onze seksuele moraal ... pag 19
Het bewijs dat religie door de mens ingesteld en antropomorf is, wordt ook geleverd door het feit dat het doorgaans een product van mannen is. De thora, het heilige boek dat het langst ononderbroken in gebruik is, gebiedt hem die haar naleeft zijn schepper iedere dag te danken dat hij niet als vrouw is geboren. (Dat roept een prangende vraag op: wie anders dan een slaaf bedankt zijn meester voor wat de meester heeft besloten zonder de moeite te nemen hem te vragen wat hij er zelf van vindt?) ... pag 63
Gewelddadig, irrationeel, racistisch, primitief en onverdraagzaam, omgeven door onwetendheid, vijandig tegenover vrij onderzoek, minachtend ten aanzien van vrouwen en frustrerend voor kinderen: het georganiseerde geloof heeft heel wat op zijn kerfstok ... pag 65
hoofdstuk 15 - Religie als erfzonde
Om verschillende redenen is religie niet alleen amoreel maar ook immoreel. De fouten en misdaden moeten niet in het (soms voorbeeldige) gedrag van haar gelovigen gezocht worden maar in haar beginselen. Daaronder vallen:
* Het de onwetende en goedgelovige voorspiegelen van een verkeerd wereldbeeld
* De doctrine van het bloedoffer
* De doctrine van het zoenoffer
* De doctrine van de eeuwige beloning en/of straf ... pag 217
hoofdstuk 7 - Openbaring: het Oude Testament is een nachtmerrie...
In een briljante vertolking lees je in dit hoofdstuk over de Tien Geboden met de nodige bewijzen dat er niet aan te twijfelen valt dat dit mensenwerk is. Gevolgd door een knap bijbelse explicatie van gedegen onderzoek waaronder vele gruwelijkheden zoals bloedvergieten als zoenoffer, geweld en strijd.
***
Eind 2012 stierf de schrijver aan de gevolgen van slokdarmkanker. Over zijn pijn en naderende dood heb ik eerder een item geplaatst op mijn blog: sterfelijk
Straf van God, zeiden zijn gelovige tegenstanders.
De moeite waard om eveneens het exposé te lezen van Max Pam op zijn website.
God is niet groot
Christopher Hitchens
Meulenhoff
Oftewel aldus New York Post: een duivelsgoed boek over religie.
Van de cover:
Christopher Hitchens trekt in God is niet groot fel van leer tegen de godsdienst. Door nauwkeurige studie van belangrijke religieuze teksten laat hij zien dat religie niet meer is dan een wens van de mensheid. Religie is het gif dat de maatschappij verziekt, ze is een oorzaak van gevaarlijke seksuele repressie. Helder legt Hitchens uit waarom het beter is het leven te baseren op de seculiere wetenschap en de redelijkheid.
God is niet groot is stilistisch briljant, geestig, boos, onredelijk, overtuigend, erudiet en scherpzinnig – een boek om in één adem uit te lezen.
***
Een boek, zeer de moeite waard, waarover diep is na te denken.
Zoals gewoonlijk laat ik de schrijver zelf graag aan het woord in enige treffende passages cursief geciteerd:
Religie is mensenwerk. Zelfs zij die haar hebben gemaakt, kunnen niet instemmen met wat hun profeet, heiland of goeroe echt heeft gezegd of gedaan. En zij kunnen al helemaal niet hopen dat ze ons iets kunnen meedelen over de 'betekenis' van latere ontdekkingen en ontwikkelingen die, toen ze werden gedaan respectievelijk begonnen, door hun religie werden tegengewerkt of gehekeld. En toch beweren gelovigen te weten! Niet gewoon te weten maar álles te weten. Niet alleen te weten dat God bestaat en dat hij de hele onderneming heeft gecreëerd en er toezicht ophoudt, maar ook te weten wat 'hij' van ons verwacht - van ons eten en onze plechtigheden tot onze seksuele moraal ... pag 19
Het bewijs dat religie door de mens ingesteld en antropomorf is, wordt ook geleverd door het feit dat het doorgaans een product van mannen is. De thora, het heilige boek dat het langst ononderbroken in gebruik is, gebiedt hem die haar naleeft zijn schepper iedere dag te danken dat hij niet als vrouw is geboren. (Dat roept een prangende vraag op: wie anders dan een slaaf bedankt zijn meester voor wat de meester heeft besloten zonder de moeite te nemen hem te vragen wat hij er zelf van vindt?) ... pag 63
Gewelddadig, irrationeel, racistisch, primitief en onverdraagzaam, omgeven door onwetendheid, vijandig tegenover vrij onderzoek, minachtend ten aanzien van vrouwen en frustrerend voor kinderen: het georganiseerde geloof heeft heel wat op zijn kerfstok ... pag 65
hoofdstuk 15 - Religie als erfzonde
Om verschillende redenen is religie niet alleen amoreel maar ook immoreel. De fouten en misdaden moeten niet in het (soms voorbeeldige) gedrag van haar gelovigen gezocht worden maar in haar beginselen. Daaronder vallen:
* Het de onwetende en goedgelovige voorspiegelen van een verkeerd wereldbeeld
* De doctrine van het bloedoffer
* De doctrine van het zoenoffer
* De doctrine van de eeuwige beloning en/of straf ... pag 217
hoofdstuk 7 - Openbaring: het Oude Testament is een nachtmerrie...
In een briljante vertolking lees je in dit hoofdstuk over de Tien Geboden met de nodige bewijzen dat er niet aan te twijfelen valt dat dit mensenwerk is. Gevolgd door een knap bijbelse explicatie van gedegen onderzoek waaronder vele gruwelijkheden zoals bloedvergieten als zoenoffer, geweld en strijd.
***
Eind 2012 stierf de schrijver aan de gevolgen van slokdarmkanker. Over zijn pijn en naderende dood heb ik eerder een item geplaatst op mijn blog: sterfelijk
Straf van God, zeiden zijn gelovige tegenstanders.
De moeite waard om eveneens het exposé te lezen van Max Pam op zijn website.
God is niet groot
Christopher Hitchens
Meulenhoff
zondag 22 september 2013
Stand-up filosoof
Van de cover:
Stel René Gude een vraag en hij geeft origineel antwoord vol humor en filosofische wijsheid. Het maakt Gude tot misschien wel de meest spraakmakende Nederlandse filosoof van dit moment. Hij maakt deel uit van filosofisch elftal van Trouw, geeft lezingen op Lowlands, spreekt in filosofische cafés, treedt op bij TEDx en schrijft vaak in Filosofie Magazine, het tijdschrift waarvan hij hoofdredacteur was voordat hij als directeur bij Internationale School voor Wijsbegeerte aantrad. En hij heeft nog maar één been. Het andere werd een jaar geleden geamputeerd, toen de kanker terugkeerde. Toch zal hij ook dit jaar tijdens de Filosofienacht weer aan stand-up philosophy doen: losjes improviserend de (levens)vragen van het publiek beantwoorden door te putten uit de opgedane wijsheid en de schatkamer van de filosofie.
Voor dit boek vuurde Wilma de Rek, journalist van de Volkskrant, honderden vragen af op René Gude. Ze gaan over leven, liefde, cynisme, kennis, aardigheid, de ander, de naderende dood, de (on)tembare ziel, diep-menselijke emoties en veel meer.
***
In zestien hoofdstukken legt de schrijver uit hoe we het met de dingen, elkaar en met onszelf uithouden. Aan de orde komen respectievelijk: het wereldbeeld, de mens, de ziel, de verandering, de ander, de liefde, religie, leiderschap, politiek, ambitie, leren, aardigheid, moraal, ondeugden, optimisme en tenslotte de dood.
Een passage waar ik me in kon vinden ging over de hoofse liefde.
enige citaten (cursief):
vraagstelling: ... dus het dwalen heeft iets moois...
... Ja, en misschien is dat ook de reden dat ik de hoofse liefde leuk vind. Het is namelijk de ultieme cultus van dit gedwaal. Hoofse types vinden het verrukkelijk om een beetje om hun liefde heen te dwalen. Zo koesteren ze de liefde zonder hem te willen bevredigen. Die hoofse liefde is in zeker opzicht fantastisch: je pakt een van de diepste menselijke aandriften en die ga je tot in het oneindige cultiveren en esthetiseren. Je wilt niet dat het tot een lichamelijk treffen komt, want zodra je dat toestaat rekent de biologische werkelijkheid als het ware af met de culturele, en dat is natuurlijk zonde van alle energie die je erin gestoken hebt. Daarom duwen mensen als Petrarca die van zich af... pag. 69
Of zoals ikzelf ooit in een senryu over de 'onbereikbaarheid' der hoofse liefde schreef, evenals tik van de molen en don Quichot
In datzelfde hoofdstuk over liefde:
vraagstelling: ... dus niks wederhelft. Niks symbiose. Weg met het model van Romeo & Julia, Hella en Freek, Connie en Ischa, Connie en Hans...
... Ik hou juist van de nabijheid van ongelijke dingen, want zo cultiveer ik mezelf, er is een permanente drang me te verbeteren. Door de ander de ander te laten zijn, krijg ik altijd een perspectief dat ik zelf niet bedacht zou hebben. En verder geloof ik heel erg in trouw. De winst van trouw is dat je binnen een veilige omgeving een dynamische band opbouwt die het je mogelijk maakt om iets wat bijna onveranderlijk is, namelijk je eigen biologische implicaties, toch vorm te geven. Het niet één worden, dat is het streven... pag. 69
Stand-up filosoof. De antwoorden van René Gude
auteur: Wilma de Rek
ISVW uitgevers
Stel René Gude een vraag en hij geeft origineel antwoord vol humor en filosofische wijsheid. Het maakt Gude tot misschien wel de meest spraakmakende Nederlandse filosoof van dit moment. Hij maakt deel uit van filosofisch elftal van Trouw, geeft lezingen op Lowlands, spreekt in filosofische cafés, treedt op bij TEDx en schrijft vaak in Filosofie Magazine, het tijdschrift waarvan hij hoofdredacteur was voordat hij als directeur bij Internationale School voor Wijsbegeerte aantrad. En hij heeft nog maar één been. Het andere werd een jaar geleden geamputeerd, toen de kanker terugkeerde. Toch zal hij ook dit jaar tijdens de Filosofienacht weer aan stand-up philosophy doen: losjes improviserend de (levens)vragen van het publiek beantwoorden door te putten uit de opgedane wijsheid en de schatkamer van de filosofie.
Voor dit boek vuurde Wilma de Rek, journalist van de Volkskrant, honderden vragen af op René Gude. Ze gaan over leven, liefde, cynisme, kennis, aardigheid, de ander, de naderende dood, de (on)tembare ziel, diep-menselijke emoties en veel meer.
***
In zestien hoofdstukken legt de schrijver uit hoe we het met de dingen, elkaar en met onszelf uithouden. Aan de orde komen respectievelijk: het wereldbeeld, de mens, de ziel, de verandering, de ander, de liefde, religie, leiderschap, politiek, ambitie, leren, aardigheid, moraal, ondeugden, optimisme en tenslotte de dood.
Een passage waar ik me in kon vinden ging over de hoofse liefde.
enige citaten (cursief):
vraagstelling: ... dus het dwalen heeft iets moois...
... Ja, en misschien is dat ook de reden dat ik de hoofse liefde leuk vind. Het is namelijk de ultieme cultus van dit gedwaal. Hoofse types vinden het verrukkelijk om een beetje om hun liefde heen te dwalen. Zo koesteren ze de liefde zonder hem te willen bevredigen. Die hoofse liefde is in zeker opzicht fantastisch: je pakt een van de diepste menselijke aandriften en die ga je tot in het oneindige cultiveren en esthetiseren. Je wilt niet dat het tot een lichamelijk treffen komt, want zodra je dat toestaat rekent de biologische werkelijkheid als het ware af met de culturele, en dat is natuurlijk zonde van alle energie die je erin gestoken hebt. Daarom duwen mensen als Petrarca die van zich af... pag. 69
Of zoals ikzelf ooit in een senryu over de 'onbereikbaarheid' der hoofse liefde schreef, evenals tik van de molen en don Quichot
In datzelfde hoofdstuk over liefde:
vraagstelling: ... dus niks wederhelft. Niks symbiose. Weg met het model van Romeo & Julia, Hella en Freek, Connie en Ischa, Connie en Hans...
... Ik hou juist van de nabijheid van ongelijke dingen, want zo cultiveer ik mezelf, er is een permanente drang me te verbeteren. Door de ander de ander te laten zijn, krijg ik altijd een perspectief dat ik zelf niet bedacht zou hebben. En verder geloof ik heel erg in trouw. De winst van trouw is dat je binnen een veilige omgeving een dynamische band opbouwt die het je mogelijk maakt om iets wat bijna onveranderlijk is, namelijk je eigen biologische implicaties, toch vorm te geven. Het niet één worden, dat is het streven... pag. 69
Stand-up filosoof. De antwoorden van René Gude
auteur: Wilma de Rek
ISVW uitgevers
maandag 16 september 2013
sterfelijk
Van de cover:
... Tijdens zijn Amerikaanse boektournee voor Hitch-22 stort Christopher Hitchens in zijn hotelkamer in New York in elkaar met een schurende pijn op de borst. Hij wordt direct overgebracht naar een ziekenhuis, moet zijn tournee afbreken en al snel blijkt dat hij slokdarmkanker heeft. Vervolgens ondergaat hij alle soosrten van behandeling.
Sterfelijk is een bloedeerlijk verslag van de verwoestingen door de ziekte en een analyse van de etiquette rond ziek-zijn en kanker.
Sterfelijk is de coda van een leven dat bestond uit uitzonderlijk verhitte debatten en weergaloos proza. In deze eloquente confrontatie met sterfelijkheid, geeft Hitchens een menselijk gezicht aan een slopende ziekte die velen treft...
***
Boeiend essay van een Brits-Amerikaans denker over zijn aftakeling, pijn en naderende dood.
Christopher Hitchens
Sterfelijk
vertaling: Richard Kruis
uitgeverij: J.M. Meulenhoff
zondag 8 september 2013
God als misvatting
Richard Dawkins, een Brits etholoog en evolutiebioloog, schreef een controversieel boek: God als misvatting.
Sowieso heb ik me altijd afgevraagd hoe het mogelijk is dat op basis van kerk of religie groepen mensen hun goddelijke zinnetje kunnen doordrammen en op deze wijze politiek of op staatsniveau hun heilige poot aan de grond krijgen, want religie móet gerespecteerd worden. Ik meen me toch te herinneren dat scheiding van kerk en staat een fundamenteel uitgangspunt is in het westen.
Of zoals wijlen Douglas Adam formuleerde tijdens een speech:
*** Religie [...] heeft in haar kern bepaalde ideeën die wij heilig of gewijd of hoe dan ook noemen. Dat betekent het volgende: 'Hier hebben we een denkbeeld of een notie waarover je niets onaardigs mag zeggen; dat mag gewoon niet. Waarom niet? Omdat het gewoon niet mág!' Als iemand stemt voor een partij met opvattingen die je niet deelt, staat het je vrij daarover zoveel te discussiëren als je wilt; iedereen zal zo zijn steentje bijdragen aan dat debat, maar niemand zal zich gekrenkt voelen. Als iemand vindt dat de belastingen omhoog of juist omlaag moeten, dan mag je daar naar hartenlust over kibbelen. Maar als anderzijds iemand zegt: 'Ik mag op zaterdag niet aan het lichtknopje komen,' dan zeg je: 'Dat respecteer ik.'
*** citaat uit 'God als misvatting'.
Sinds tijden heb ik weer eens heerlijk kunnen genieten van zoveel werkelijkheid met een hier en daar enigszins ironische ondertoon. Een must voor mensen met oogkleppen op. Een grandioos boek!
van de cover:
... Richard Dawkins' God als misvatting is niet meer weg te denken uit het debat over geloof, godsdienst en het al of niet bestaan van God. Het boek heeft een onophoudelijke stroom van reacties losgemaakt, die nog eens onderstrepen hoe controversieel, actueel en urgent dit werk is. Het beleeft dan ook druk op druk en het verschijnt hier in een nieuwe editie, waarvoor de auteur een nieuw voorwoord heeft geschreven. Hij gaat daarin serieus in op de kritiek die tegen het boek is ingebracht.
'Het beste boek van 2006 (...) dat mij het meeste leesplezier heeft bezorgd, is God als misvatting.' Max Pam
'Wie zich een paar uur wil ergeren, moet het zeker kopen.' Piet Hein Donner
'Dawkins legt geduldig uit wat de vele misverstanden zijn rond het concept 'atheïsme'. Paul Cliteur 'Intussen, en het boek van Dawkins draagt daaraan bij, worden de laatste twijfels over het bestaan van God opgeruimd. Het einde van God, geloof en kerk is nabij.' Klaas Hendrikse, Dominee en atheïst
'Ik vind het prijzenswaardig dat Dawkins zich opwerpt als bevrijder van een atheïstische minderheid en en passant ook gelovigen dwingt bij de niet ongevaarlijke absurditeiten van hun godsdienst stil te staan.' Désanne van Brederode
'Alle gelovigen zouden dit boek moeten lezen, vooral de monotheïsten.' Herman Philipse
'Een bijzonder goed geschreven noodzakelijk boek.' Marnix Verplancke
'Ik heb geen enkele neiging om Dawkins' ideeën af te wijzen. Ze wijzen nieuwe wegen en inspireren. Ook over religie.' Jan Greven
'Dawkins vertelt leuke anekdotes, bizarre weetjes, eigen ervaringen en zet de dingen regelmatig op zijn kop.' Marc Buelens
'Het is onwaarschijnlijk dat het atheïsme ooit een betere pleitbezorger zal krijgen dan Richard Dawkins.' Theodore Dalrymple ...
***
enige treffende citaten:
Het is een wijdverbreide veronderstelling, door bijna iedereen in onze samenleving -met inbegrip van niet-gelovigen- aanvaard, dat het geloof erg kwetsbaar is voor beledigingen en daarvan dient te worden gevrijwaard door een abnormaal dikke muur van respect, een bepaald soort respect dat verder reikt dan de eerbied die ieder mens jegens zijn medemens in acht dien te nemen. (pag.28)
De God van het Oude Testament is zo'n beetje het onaangenaamste personage dat de literatuur ooit heeft voortgebracht. Hij is jaloers en er nog trots op ook; hij is een kleingeestige, onrechtvaardige, onverzoenlijke regelneef; een vrouwenhatende, homofobe, racistische, kinderen en volkeren uitmoordende, drammerige, megalomane, sadomasochistische, onvoorspelbaar boosaardige dwingeland. (pag. 39)
Vult religie een broodnodige leemte? Je hoort vaak dat er een door God geschapen ruimte in onze hersenen zit die moet worden opgevuld: we hebben een psychologische behoefte aan God - als ingebeelde vriend, vader, grote broer, biechtvader, vertrouweling - en die behoefte moet worden bevredigd, of God nu echt bestaat of niet. Maar zou het kunnen dat God een hiaat opvult dat we beter met iets anders kunnen vullen? Met wetenschap, misschien? Kunst? Vriendschap? Humanisme? Liefde voor het leven in de echte wereld, zonder geloof aan andere levens na de dood? Liefde voor de natuur of wat de bekende entomoloog E.O. Wilson 'biofilie' noemde? (pag. 373)
Richard Dawkins
god als misvatting
vertaling: Hans E. van Riemsdijk
Nieuw Amsterdam Uitgevers
Sowieso heb ik me altijd afgevraagd hoe het mogelijk is dat op basis van kerk of religie groepen mensen hun goddelijke zinnetje kunnen doordrammen en op deze wijze politiek of op staatsniveau hun heilige poot aan de grond krijgen, want religie móet gerespecteerd worden. Ik meen me toch te herinneren dat scheiding van kerk en staat een fundamenteel uitgangspunt is in het westen.
Of zoals wijlen Douglas Adam formuleerde tijdens een speech:
*** Religie [...] heeft in haar kern bepaalde ideeën die wij heilig of gewijd of hoe dan ook noemen. Dat betekent het volgende: 'Hier hebben we een denkbeeld of een notie waarover je niets onaardigs mag zeggen; dat mag gewoon niet. Waarom niet? Omdat het gewoon niet mág!' Als iemand stemt voor een partij met opvattingen die je niet deelt, staat het je vrij daarover zoveel te discussiëren als je wilt; iedereen zal zo zijn steentje bijdragen aan dat debat, maar niemand zal zich gekrenkt voelen. Als iemand vindt dat de belastingen omhoog of juist omlaag moeten, dan mag je daar naar hartenlust over kibbelen. Maar als anderzijds iemand zegt: 'Ik mag op zaterdag niet aan het lichtknopje komen,' dan zeg je: 'Dat respecteer ik.'
*** citaat uit 'God als misvatting'.
Sinds tijden heb ik weer eens heerlijk kunnen genieten van zoveel werkelijkheid met een hier en daar enigszins ironische ondertoon. Een must voor mensen met oogkleppen op. Een grandioos boek!
van de cover:
... Richard Dawkins' God als misvatting is niet meer weg te denken uit het debat over geloof, godsdienst en het al of niet bestaan van God. Het boek heeft een onophoudelijke stroom van reacties losgemaakt, die nog eens onderstrepen hoe controversieel, actueel en urgent dit werk is. Het beleeft dan ook druk op druk en het verschijnt hier in een nieuwe editie, waarvoor de auteur een nieuw voorwoord heeft geschreven. Hij gaat daarin serieus in op de kritiek die tegen het boek is ingebracht.
'Het beste boek van 2006 (...) dat mij het meeste leesplezier heeft bezorgd, is God als misvatting.' Max Pam
'Wie zich een paar uur wil ergeren, moet het zeker kopen.' Piet Hein Donner
'Dawkins legt geduldig uit wat de vele misverstanden zijn rond het concept 'atheïsme'. Paul Cliteur 'Intussen, en het boek van Dawkins draagt daaraan bij, worden de laatste twijfels over het bestaan van God opgeruimd. Het einde van God, geloof en kerk is nabij.' Klaas Hendrikse, Dominee en atheïst
'Ik vind het prijzenswaardig dat Dawkins zich opwerpt als bevrijder van een atheïstische minderheid en en passant ook gelovigen dwingt bij de niet ongevaarlijke absurditeiten van hun godsdienst stil te staan.' Désanne van Brederode
'Alle gelovigen zouden dit boek moeten lezen, vooral de monotheïsten.' Herman Philipse
'Een bijzonder goed geschreven noodzakelijk boek.' Marnix Verplancke
'Ik heb geen enkele neiging om Dawkins' ideeën af te wijzen. Ze wijzen nieuwe wegen en inspireren. Ook over religie.' Jan Greven
'Dawkins vertelt leuke anekdotes, bizarre weetjes, eigen ervaringen en zet de dingen regelmatig op zijn kop.' Marc Buelens
'Het is onwaarschijnlijk dat het atheïsme ooit een betere pleitbezorger zal krijgen dan Richard Dawkins.' Theodore Dalrymple ...
***
enige treffende citaten:
Het is een wijdverbreide veronderstelling, door bijna iedereen in onze samenleving -met inbegrip van niet-gelovigen- aanvaard, dat het geloof erg kwetsbaar is voor beledigingen en daarvan dient te worden gevrijwaard door een abnormaal dikke muur van respect, een bepaald soort respect dat verder reikt dan de eerbied die ieder mens jegens zijn medemens in acht dien te nemen. (pag.28)
De God van het Oude Testament is zo'n beetje het onaangenaamste personage dat de literatuur ooit heeft voortgebracht. Hij is jaloers en er nog trots op ook; hij is een kleingeestige, onrechtvaardige, onverzoenlijke regelneef; een vrouwenhatende, homofobe, racistische, kinderen en volkeren uitmoordende, drammerige, megalomane, sadomasochistische, onvoorspelbaar boosaardige dwingeland. (pag. 39)
Vult religie een broodnodige leemte? Je hoort vaak dat er een door God geschapen ruimte in onze hersenen zit die moet worden opgevuld: we hebben een psychologische behoefte aan God - als ingebeelde vriend, vader, grote broer, biechtvader, vertrouweling - en die behoefte moet worden bevredigd, of God nu echt bestaat of niet. Maar zou het kunnen dat God een hiaat opvult dat we beter met iets anders kunnen vullen? Met wetenschap, misschien? Kunst? Vriendschap? Humanisme? Liefde voor het leven in de echte wereld, zonder geloof aan andere levens na de dood? Liefde voor de natuur of wat de bekende entomoloog E.O. Wilson 'biofilie' noemde? (pag. 373)
Richard Dawkins
god als misvatting
vertaling: Hans E. van Riemsdijk
Nieuw Amsterdam Uitgevers
dinsdag 23 juli 2013
Nico Dijkshoorn
van de cover:
... Een uitgebroken bijtschildpad in Drenthe. Daar zijn we lekker klaar mee. Het erge is dat zo’n beest helemaal geen idee heeft dat hij in Drenthe is. Die vreet zich gewoon door alles heen wat hij tegenkomt. Daar staan die beesten om bekend. Die lopen niet, zoals Hollandse dieren, even een stukje om als ze tegen een cultuurhistorisch element aan wandelen. Een hunebed, dat knabbelt een beetje bijtschildpad in een kwartier helemaal naar god. Het verkeerspark in Assen, wij zijn daar trots op, hele kleine autootjes met een echte toet-toet erop. Een bijtschildpad wordt gek als hij iets ziet bewegen, dus daar ga je al. Middelgrote bijtschildpadden vreten zich in twaalf seconden dwars door de carrosserie van een tractor heen. Die lachen om zo’n speelgoedautootje...
***
Dijkshoorn ligt met zijn beste verhalen in de bibliotheek. Een pil van 342 pagina's. Hij kan nogal eens grof uit de hoek komen maar ik kan me van tijd tot tijd vinden in zijn ironie, absurdisme en woordspelingen behalve wanneer het over voetballen of wat voor sport dan ook gaat, sla ik met razend enthousiasme rigoureus de pagina's over.
Om enige indruk te geven een quote uit het hoofdstuk 'Ontvrienden'.
... Ontvrienden is het woord van het jaar geworden. Ikzelf vind het een heel lelijk woord. Fantasieloos, zoals meestal bij woorden met ont ervoor. Onthaasten bijvoorbeeld, ook al zo'n luguber woord dat vreselijke beelden oproept. Mannen met stropdassen en maatpakken die opeens op een bankje in het park naar de vogels zitten te kijken. Ontharen, zeg het woord en je voelt de pijn. Daar sta je als wanhopig moderne man in de badkamer, met je veel te jonge vriendin in de woonkamer. Je kijkt nog een keer naar je vertrouwde schaamhaar, voordat je met een korte ruk de hele boel in één keer van je ballen jast.
Ontvienden heeft iets gekunstelds. Ik vind dat hoofdpersonen uit de boeken van Voskuil het veel mooier zeggen. 'Luister, vrind, we hadden een mieterse tijd, maar hierbij zeg ik je de viendschap op. De manier waarop jij mijn fiancee hebt bejegend duid ik je euvel, amice!' Dat klinkt beter dan: 'Rob, je bent een moederneukende player. Ik ontvriend je.'
Je kunt ze zo bedenken, de toekomstige woorden van het jaar. Ontalcoholiseren. Ontarming van de derdewereldlanden. Ontlevenden van zieke geiten. Ontrijden met negenhonderd kilometer file voor je neus... (pag. 266)
Eerder gelezen: dijkshoorn kijkt kunst
Dijkshoorn
Nieuw Amsterdam Uitgevers
... Een uitgebroken bijtschildpad in Drenthe. Daar zijn we lekker klaar mee. Het erge is dat zo’n beest helemaal geen idee heeft dat hij in Drenthe is. Die vreet zich gewoon door alles heen wat hij tegenkomt. Daar staan die beesten om bekend. Die lopen niet, zoals Hollandse dieren, even een stukje om als ze tegen een cultuurhistorisch element aan wandelen. Een hunebed, dat knabbelt een beetje bijtschildpad in een kwartier helemaal naar god. Het verkeerspark in Assen, wij zijn daar trots op, hele kleine autootjes met een echte toet-toet erop. Een bijtschildpad wordt gek als hij iets ziet bewegen, dus daar ga je al. Middelgrote bijtschildpadden vreten zich in twaalf seconden dwars door de carrosserie van een tractor heen. Die lachen om zo’n speelgoedautootje...
***
Dijkshoorn ligt met zijn beste verhalen in de bibliotheek. Een pil van 342 pagina's. Hij kan nogal eens grof uit de hoek komen maar ik kan me van tijd tot tijd vinden in zijn ironie, absurdisme en woordspelingen behalve wanneer het over voetballen of wat voor sport dan ook gaat, sla ik met razend enthousiasme rigoureus de pagina's over.
Om enige indruk te geven een quote uit het hoofdstuk 'Ontvrienden'.
... Ontvrienden is het woord van het jaar geworden. Ikzelf vind het een heel lelijk woord. Fantasieloos, zoals meestal bij woorden met ont ervoor. Onthaasten bijvoorbeeld, ook al zo'n luguber woord dat vreselijke beelden oproept. Mannen met stropdassen en maatpakken die opeens op een bankje in het park naar de vogels zitten te kijken. Ontharen, zeg het woord en je voelt de pijn. Daar sta je als wanhopig moderne man in de badkamer, met je veel te jonge vriendin in de woonkamer. Je kijkt nog een keer naar je vertrouwde schaamhaar, voordat je met een korte ruk de hele boel in één keer van je ballen jast.
Ontvienden heeft iets gekunstelds. Ik vind dat hoofdpersonen uit de boeken van Voskuil het veel mooier zeggen. 'Luister, vrind, we hadden een mieterse tijd, maar hierbij zeg ik je de viendschap op. De manier waarop jij mijn fiancee hebt bejegend duid ik je euvel, amice!' Dat klinkt beter dan: 'Rob, je bent een moederneukende player. Ik ontvriend je.'
Je kunt ze zo bedenken, de toekomstige woorden van het jaar. Ontalcoholiseren. Ontarming van de derdewereldlanden. Ontlevenden van zieke geiten. Ontrijden met negenhonderd kilometer file voor je neus... (pag. 266)
Eerder gelezen: dijkshoorn kijkt kunst
Dijkshoorn
Nieuw Amsterdam Uitgevers
maandag 24 juni 2013
Identiteit
Van de cover:
... Maatschappelijke veranderingen hebben gezorgd voor een veranderd ik-gevoel. Paul Verhaeghe onderzoekt de effecten van dertig jaar neoliberalisme, vrijemarktwerking, privatisering en de relatie tussen de maakbare samenleving en onze identiteit. Wie wij zijn wordt zoals altijd bepaald door de context waarin wij leven. Die context bepaalt op dit moment: Wie geen succes heeft zal ziek zijn. De dwang tot succes en geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies aan zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling.
Vanuit zijn klinische ervaring als psychotherapeut laat Verhaeghe zien hoezeer de veranderde maatschappij doorwerkt in de hedendaagse individuele psychische problemen. Mensen komen met andere psychische klachten bij de psychiater dan voorheen...
***
Identiteit is een vervolg op Verhaeghes bestseller Liefde in tijden van eenzaamheid en zijn al even succesvolle Het einde van de psychotherapie.
Paul Verhaeghe is klinisch psycholoog en psychoanalyticus. Hij is hoogleraar aan de Universiteit Gent. Met Tussen hysterie en vrouw (1996) en Over normaliteit en andere afwijkingen (2002) won hij internationale erkenning als Freud- en Lacankenner. Met Liefde in tijden van eenzaamheid (1998), een kritische analyse van de hedendaagse verhoudingen tussen man en vrouw, brak hij door naar een algemeen publiek...
Het boek is opgesplitst in acht hoofdstukken en een intermezzo:
1. Identiteit
2. Ethiek: van zelfrealisatie naar zelfverloochening
3. Jongens en wetenschap: de maakbare mens
4. Het wezen van de mens?
Intermezzo: Maatschappij en stoornis
5. De Enron-maatschappij
6. Identiteit: machteloze maakbaarheid
7. De nieuwe stoornissen: Rank en Yank
8. Het goede leven
Heldere betogen vormen dit boek. In hoofdstuk 6 een treffend thema met als titel 'fopspeenjongeren'.
http://www.mrwonkish.nl/paul-verhaeghe-identiteit-boekbespreking-vpro-video
Auteur: Paul Verhaeghe
Identiteit
Uitgever: De Bezige Bij
... Maatschappelijke veranderingen hebben gezorgd voor een veranderd ik-gevoel. Paul Verhaeghe onderzoekt de effecten van dertig jaar neoliberalisme, vrijemarktwerking, privatisering en de relatie tussen de maakbare samenleving en onze identiteit. Wie wij zijn wordt zoals altijd bepaald door de context waarin wij leven. Die context bepaalt op dit moment: Wie geen succes heeft zal ziek zijn. De dwang tot succes en geluk blijkt een keerzijde te hebben: het leidt tot verlies aan zelfbesef, tot desoriëntatie en vertwijfeling.
Vanuit zijn klinische ervaring als psychotherapeut laat Verhaeghe zien hoezeer de veranderde maatschappij doorwerkt in de hedendaagse individuele psychische problemen. Mensen komen met andere psychische klachten bij de psychiater dan voorheen...
***
Identiteit is een vervolg op Verhaeghes bestseller Liefde in tijden van eenzaamheid en zijn al even succesvolle Het einde van de psychotherapie.
Paul Verhaeghe is klinisch psycholoog en psychoanalyticus. Hij is hoogleraar aan de Universiteit Gent. Met Tussen hysterie en vrouw (1996) en Over normaliteit en andere afwijkingen (2002) won hij internationale erkenning als Freud- en Lacankenner. Met Liefde in tijden van eenzaamheid (1998), een kritische analyse van de hedendaagse verhoudingen tussen man en vrouw, brak hij door naar een algemeen publiek...
Het boek is opgesplitst in acht hoofdstukken en een intermezzo:
1. Identiteit
2. Ethiek: van zelfrealisatie naar zelfverloochening
3. Jongens en wetenschap: de maakbare mens
4. Het wezen van de mens?
Intermezzo: Maatschappij en stoornis
5. De Enron-maatschappij
6. Identiteit: machteloze maakbaarheid
7. De nieuwe stoornissen: Rank en Yank
8. Het goede leven
Heldere betogen vormen dit boek. In hoofdstuk 6 een treffend thema met als titel 'fopspeenjongeren'.
http://www.mrwonkish.nl/paul-verhaeghe-identiteit-boekbespreking-vpro-video
Auteur: Paul Verhaeghe
Identiteit
Uitgever: De Bezige Bij
dinsdag 11 juni 2013
dijkshoorn kijkt kunst
In vogelvlucht ging ik door zijn boek en betrapte me regelmatig op een sardonische grijns vanwege zijn -soms- hilarische teksten bij de kunstwerken.
Van de cover:
... Een willekeurig museum. Bezoekers volgen de pijlen op de vloer en hebben een koptelefoon op hun hoofd. Een stem zegt: 'De schedel staat voor vergankelijkheid' of 'Let ook op het engeltje in de linkerbovenhoek'. Dertig hoofden draaien tegelijk naar links.
Dat wilde Nico Dijkshoorn ook wel eens: de blik sturen.
Voor het Kröller-Müller Museum stelde hij een succesvolle audio-rondleiding samen. Hij schreef nieuwe teksten bij kunstwerken en sprak die zelf in. In dit boek gaat hij verder. Dijkshoorn kijkt kunst. En als je met hem hebt meegekeken, kijk je nooit meer hetzelfde...
***
http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/media/194815
Nico Dijkshoorn
Dijkshoorn kijkt kunst
uitgeverij: Contact
Van de cover:
... Een willekeurig museum. Bezoekers volgen de pijlen op de vloer en hebben een koptelefoon op hun hoofd. Een stem zegt: 'De schedel staat voor vergankelijkheid' of 'Let ook op het engeltje in de linkerbovenhoek'. Dertig hoofden draaien tegelijk naar links.
Dat wilde Nico Dijkshoorn ook wel eens: de blik sturen.
Voor het Kröller-Müller Museum stelde hij een succesvolle audio-rondleiding samen. Hij schreef nieuwe teksten bij kunstwerken en sprak die zelf in. In dit boek gaat hij verder. Dijkshoorn kijkt kunst. En als je met hem hebt meegekeken, kijk je nooit meer hetzelfde...
***
http://dewerelddraaitdoor.vara.nl/media/194815
Nico Dijkshoorn
Dijkshoorn kijkt kunst
uitgeverij: Contact
maandag 27 mei 2013
het bamischandaal
Van de cover:
... Niet beter, wel heter!
De zelfkant van Shanghai, NAC-Willem II, een geil wijf uit Aarle-Rixtel, de Schel, Peerke Sonnemans uit de Sigaarstraat en de beauty van de afhaalchinees bij J. Kessels in Tilburg-Noord om de hoek vormen de smakelijke ingrediënten van deze romantische komedie, waarin voor de verandering ook eens flink geneukt mag worden, niet het minst door de auteur zelf. En nog wel met een of ander lelijk wijf. Waar is J. Kessels trouwens? Een schandaal is het, en tot overmaat van ramp blijkt de bami in China heel niet te smaken zoals thuis. Niets in Het bamischandaal is wat het lijkt, godsakke...
***
Het promotiefilmpje voor het bamischandaal was veelbelovend, temeer daar ik in grillroom Jeruzalem redelijk de loftrompet afstak over de schrijver P.F.Thomése.
... Niet beter, wel heter!
De zelfkant van Shanghai, NAC-Willem II, een geil wijf uit Aarle-Rixtel, de Schel, Peerke Sonnemans uit de Sigaarstraat en de beauty van de afhaalchinees bij J. Kessels in Tilburg-Noord om de hoek vormen de smakelijke ingrediënten van deze romantische komedie, waarin voor de verandering ook eens flink geneukt mag worden, niet het minst door de auteur zelf. En nog wel met een of ander lelijk wijf. Waar is J. Kessels trouwens? Een schandaal is het, en tot overmaat van ramp blijkt de bami in China heel niet te smaken zoals thuis. Niets in Het bamischandaal is wat het lijkt, godsakke...
***
Het promotiefilmpje voor het bamischandaal was veelbelovend, temeer daar ik in grillroom Jeruzalem redelijk de loftrompet afstak over de schrijver P.F.Thomése.
De deur in huis met de eerste zin van de proloog: Precies op dit moment ligt J.Kessels op zijn kamer in het Cockroach Hotel te Shanghai 'zichzelf een hand te geven', zoals de Chinese uitdrukking luidt: sjekkie in de verkeerde hand en gaan met die banaan. Buiten gaat de zon onder, voor niets, zoals alleen de zon dat kan. Binnen op de televisie een reclame voor hoofdhaar, maar voor schaamhaar geldt in principe hetzelfde. Het is even na zessen of zevenen plaatselijke tijd, in elk geval met de grote knoeperd steil omhoog, want lezers waarderen het wanneer een beschrijving tot in de puntjes klopt... pag.9
De toon is gezet!
mag ik even voorstellen:
van borsten en billen
tieten en kont
van slappe leuter tot keiharde knoepers
godnondeju tot uitentreuren
seks en scheten
van kuthomo's en poepgaatjes
van gescheld en gekanker
van slap aftreksel tot hete soep
en de kadetten van Bernadette
Intussen reist Thomése zijn vriend J.Kessels achterna naar Shanghai die op zoek is naar 'zijn natte droom': een Chinees stuk.
Ik onthoud mij verder...
van commentaar
P.F. Thomése
het bamischandaal
uitgeverij: Atlas Contact
P.F. Thomése
het bamischandaal
uitgeverij: Atlas Contact
Abonneren op:
Reacties (Atom)