Al jaren loop ik op de avond van de vierde mei mee met de stille tocht in mijn woonplaats,  Hoorn.
Het is voor mij een soort behoefte.
Ik kan natuurlijk de twee minuten stilte voor de televisie doorbrengen, maar het meelopen met zo'n groep is iedere keer weer indrukwekkend.
Ik heb wel eens gehoord van een oorverdovende stilte. Dat is het, die stilte is oorverdovend.

De route van de tocht is zo bepaald, doordat het ook de laatste route was, in een vrachtwagen, van vijf Nederlandse burgers die, januari 1945, op het Kerkplein werden gefusilleerd.
Daar eindigt de tocht dus, op het Kerkplein. Daar is ook een gedenkteken.

De moord op die vijf, was een vergeldingsmaatregel. Ze werden op bevel van Lages uit hun cellen in de Amsterdamse gevangenis aan de Weteringschans, naar Hoorn vervoerd en daar, voor het oog van de Hoornse bevolking, doodgeschoten.
De vergelding gold de dood van een beruchte jager op onderduikers, een Nederlandse SS-er die al heel veel slachtoffers had gemaakt.

Als de tocht op het Kerkplein aankomt, luiden de klokken en als die stil worden, beginnen de twee minuten stilte.
Vervolgens wordt het Wilhelmus gespeeld en zachtjes meegezongen. Juist dat zachte meezingen is prachtig. Ik deed mee, maar met een brok in mijn keel.
Er zijn een paar sprekers en er worden  kransen en bloemen gelegd.
Een waardige herdenking.

Thuisgekomen keek ik naar het verhaal van de vader van blogvriendin Emie. Ook indrukwekkend.

En vandaag? Vandaag hangt de vlag uit ons zolderaam. Gisteren ook natuurlijk, maar toen halfstok.
Vandaag in volle glorie!

Ps. Voor mijn gevoel hangt de vlag ook een beetje uit voor mijn man. Alhoewel hij hem zelf ophing, haha. 
Donderdag was zijn eerste controle in het Antonie van Leeuwenhoek. Het moment dat de PSA-waarde in zijn bloed wordt gemeten en die moet  0 zijn, anders is er toch iets mis. Ook als het 0,0001 zou zijn, is het niet goed. 
Ik was van tevoren niet zo zenuwachtig en Frits ook niet, maar op de dag zelf... 
Na het bloedprikken moet je drie uur wachten op de uitslag... pfff. 
Maar alles was goed, de waarde was niet te meten. 
'Daar doen we het voor', zei de arts die de operatie had verricht. Nou zeker, wij ook!
Volgende controle pas over vier maanden.

De techniek schrijdt voort... nou ja, schrijdt is het juiste woord niet. De techniek dendert voort. Met een niet bij te houden tempo.
Techniek op allerlei gebied bedoel ik dan, echt op allerlei gebied. Niet altijd positief natuurlijk, maar heel vaak ook wel.
Voor een a-technisch mens zoals ik, is het allemaal niet echt te volgen. Misschien voor techneuten  ook niet allemaal, als het niet hun specialisatie betreft.
Hoe dan ook, je leest wel eens wat en dat is het dan wat mij betreft.
Zo had ik wel eens gehoord van een robot-gestuurde operatie,  niet over de techniek, maar een jaar of wat geleden ging het over de kosten van zo een operatie-robot en of de aanschaf wel genoeg voordeel op zou leveren in verhouding tot die kosten.
Verder wist ik er niets van af.
Nu nog steeds niet veel hoor, maar mijn man is wel geopereerd met gebruikmaking van zo'n robot. De Da Vinci.

En dat vind ik dan heel erg leuk, dat men bedacht heeft om die robot te noemen naar Leonardo da Vinci. Een van de grootste denkers ooit. Een creatieve duizendpoot, een alleskunner.
Leonardo da Vinci, die de homo-universalis bedacht. De mens die alles kan leren en dan dus ook alles zou kunnen doen.
Een optimist, een scherpe geest, die Leonardo. Levend in de Renaissance, wat wedergeboorte betekent. Ook weer toepasselijk voor zo'n apparaat.
Dus mooi om die robot naar hem te noemen.

Terug naar die robot in het Antoni van Leeuwenhoek. Die kan niet alles en zeker niet alleen.
De foto bovenaan, gepikt van de site van het AVL, laat het een beetje zien.
De chirurg is degene die linksboven zit. Echt op een paar meter afstand van de patiënt.
De chirurg voert de operatie uit.
Hij, (in Frits' geval was het trouwens een zij), stuurt de robot aan. Het ding is een groot apparaat met verschillende armen waarmee gewerkt wordt en een camera.
De chirurg ziet het operatiegebied zeer sterk vergroot en bovendien in 3-D en kan dus zeer nauwkeurig laten handelen.
Er zijn ook maar een paar kleine sneetjes nodig voor de operatie om de apparaten naar binnen te brengen en er is bijna geen bloedverlies.
De robot heeft geen last van trillende handen, ha dat leek mij een heel groot voordeel, omdat het natuurlijk precisiewerkbetreft.
Ik denk dat de houding van de chirurg veel minder vermoeiend is en ook dat lijkt mij een groot voordeel.

Nog zoiets.
Ik vertelde aan de verpleegkundige dat ik tegen onze zoons had gezegd dat ze hun psa-waarde ook maar eens moesten laten controleren. (Dat is een bepaalde waarde in het bloed en een een indicator voor prostaatkanker).
'Hoe oud zijn jullie zoons?' vroeg ze. 'De oudste is bijna 37' zei ik.  'Dan is dat niet nodig' vond ze,  'dat leidt dan alleen maar tot onrust. De kans is heel klein als er geen klachten zijn en bovendien, over een paar jaar is zo'n onderzoek helemaal niet meer nodig. Dan plas je gewoon even en daaruit wordt dan afgelezen of je kanker hebt'.
Dan plas je gewoon even...

Vooruitgang, techniek...
Het blijft me verbazen en hoe ouder ik word, hoe meer ik met verwondering en vaak ook met bewondering,  kijk naar dat wat er om ons heen gebeurt.

Weet je nog dat ik vertelde over de draaideur in het Antoni van Leeuwenhoek-ziekenhuis? 
En dat je als je door die deur naar binnen gaat, het liefst meteen door zou willen draaien, naar buiten?
Wel, gisteren draaide Frits naar buiten en hij hoeft voorlopig niet naar binnen.

Prostaat en lymfeklieren zijn verwijderd en gisteren kregen we de uitslag van het pathologisch onderzoek. Alles, maar dan ook alles is schoon. ALLES is verwijderd, nergens meer kanker!!!
Daarbij werden ook de gevolgen van de operatie gisteren goed bekeken door de radioloog en ook dat is allemaal goed gegaan.
Er hoeft helemaal niets meer te gebeuren en pas over vier maanden is de eerste controle.

Het heeft allemaal ontzettend lang geduurd. Eigenlijk met ups en downs al acht jaar of zo. Maar het afgelopen jaar was het moeilijkst, met steeds maar nieuwe onderzoeken en uitslagen. Wachten, weer wachten.  Eigenlijk een voortdurende spanning.  Niet op ieder moment van de dag, maar toch altijd aanwezig.

Ik denk dat iedereen begrijpt hoe opgelucht we zijn.
Hoe blij we zijn en hoe we ons leven nóg meer waarderen dan we al deden!
Vier het leven!

Jemig, wat is Frits verwend, echt. En ik dus ook eigenlijk hè, want zo werkt dat.
Verwend met appjes, mailtjes, telefoontjes. Met bezoek. Verwend met kaarten:

Verwend met aandacht, zou je kunnen zeggen. Dat is wel heel fijn hoor.
Dat mensen aan je denken en iets voor je willen doen.
Dat Bert ons bracht en jongste ons haalde. Dat onze dochter de hele dag van de operatie vrij nam en bij mij bleef. Ik had dat niet nodig gevonden, maar tsjonge wat was ik blij dat ze er was.
Dat oudste al in het ziekenhuis op bezoek kwam met vrouw en kind en cadeautjes.
Dat er bloemen kwamen uit allerlei hoeken, vooral uit  totaal onverwachte hoeken.


Dat Bert ook dinsdag weer gaat rijden, bij de heropname en ons ook weer komt halen.
Al die dingen veranderen niets aan de ziekte. Ook niet aan de spanning. Maar het doet wel goed! Heel erg goed.

De operatie van mijn man is eindelijk achter de rug. Gisteren was het.
Het is goed verlopen. Het was een robot-gestuurde operatie. Dat vond ik wel spannend. Zo'n raar idee dat de chirurg niet eens vlakbij de patient is. Die zit echt op een afstand. Maar het schijnt zeer nauwkeurig te zijn en 'een kunstje dat al heel vaak is uitgevoerd', zoals de verpleegkundige opmerkte.
Een nachtje blijven en dan naar huis. Of misschien twee nachten.
Daar heb ik moeite mee. Ik weet dat het tegenwoordig gebruikelijk is en wederom volgens de verpleegkundige:  'ze laten je echt niet gaan als het niet goed is'.
Ik snap dat men vroeger te lang in het ziekenhuis werd gehouden. k snap ook dat het duur is.
Maar na een behoorlijke operatie, het duurde viereenhalf  uur, vind ik een nacht erg kort. Je kunt zoveel klachten krijgen en dat wordt ook allemaal van tevoren gemeld, dat ik er best wel zenuwachtig van word.
Mijn patient zelf wil trouwens wel het liefst naar huis. Nou ja,  't is niet anders.
Deze tekst, hiernaast zag ik een week voor de operatie. Zo voor mijn neus, op straat. Erg toepasselijk!

Update: Vanmorgen werd besloten dat hij toch nog niet naar huis mag, omdat het zo lang heeft geduurd gisteren en wel wat gecompliceerd was

Kerstzegels... ik koop ze ieder jaar, gewoon omdat ik nou eenmaal erg ouderwets, kerstkaarten verstuur en ik dus postzegels nodig heb en omdat ze goedkoper zijn.
Ik koop ze altijd in de sigarenwinkel dicht bij huis.
Dit jaar kocht ik ze ergens anders, nl in de buurt van het AVL, Slotervaart dus. Een buurt waar ik niet wil zijn en waar ik normaal gesproken ook niets te zoeken heb.
Maar wachten in het ziekenhuis is ook niet fijn en dus maakte ik iedere keer een wandeling in de buurt en kwam zo in een andere sigarenwinkel terecht.
Om maar wat te doen te hebben kocht ik er (eind november) drie velletjes kerstzegels. Daar hoort dan normaal een klein cadeautje bij.
'Oh mevrouw, die zijn al lang op,' zei de verkoopster, 'dan had u echt eerder moeten komen. Maar u vindt het helemaal niet erg hoor, dat weet ik gewoon zeker, want echt het was helemaal niks. Een stom sfeerlicht, en lélijk.!!!Ik wilde ze niet eens hebben voor mezelf'.

Nou ja daar moet ik dan erg om lachen, zo'n vrouw die mijn depressieve hoofd bekijkt en dan besluit dat die sfeerlichten niets voor mij zijn.  Waarop  ik bedacht dat ik ze inderdaad wel kon missen.
De postzegels legde ik thuis neer en keek er eigenlijk ook niet naar. Het was nog te vroeg voor kerstkaarten.

Deze week gebruikte ik er eentje voor een verjaardagskaart, maar keek nog steeds niet echt naar de zegels.
Maar gisteren stond er een hele pagina in het Parool, gewijd aan die zegels. Toen las ik dat er tien kunstenaars gevraagd zijn om op basis van persoonlijke kerstverhalen van BN'ers bijpassende zegels te ontwerpen. Jonge Nederlandse kunstenaars.

Ik scheurde het stuk uit de krant en nu keek ik wél, want dat vind ik leuk.
Blijkt dat op de achterkant van zo'n velletje het hele verhaal te lezen staat. Met die persoonlijke kerstverhalen van de BN'ers en de namen van de ontwerpers.
En zoals altijd bewonder ik het dat mensen op zo'n klein papiertje, iets moois kunnen maken. Kunstwerkjes vind ik het. Altijd.
Het had nog een leuke wedstrijd kunnen zijn: welk verhaal hoort bij welke BN'er en welke ontwerper maakte dan die zegel? Zoiets en dan als hoofdprijs een jaar gratis post versturen.  En als tweede prijs een paar sfeerlichten, die inmiddels natuurlijk zeer hot zijn geworden wegens schaarste.

 Ps: Net las ik dit stukje nog even over en zie ik dat het decemberzegels moet zijn en niet kerstzegels. Wordt er tenminste niemand gekwetst.
Tijd voor de kerstkaarten. Of zal ik dat voortaan maar decemberkaarten noemen?

 Ontzettend bedankt voor alle lieve en bemoedigende reacties op mijn blog van gisteren. 
En voor alle duidelijkheid en omdat iemand er naar vroeg: ik heb het eerst mijn man laten lezen hoor en hij vond het prima. Hij had veto-recht, deze keer. 
Enfin nu ik eenmaal begonnen ben,  meteen maar een volgend blogje over wat we meemaken:

'Nou en dan moeten er nog wat onderzoekjes plaatsvinden', zei de verpleegkundige en ze maakte allerlei afspraken.
Meten en wegen, bloedprikken, hartfilmpje, gesprek met de anesthesist, gesprek met de verpleegkundige.
'Dat krijgt u allemaal op één middag en dan aan het eind van die middag, wordt u verwacht in de Glazen Zaal'.
'Huh, de Glazen Zaal?'
'Ja, daar bent u dan met allemaal lotgenoten en hun partners en dan krijgt u uitgebreide voorlichting over het hoe en wat van de operatie.
En dan kunt u al uw vragen stellen.
Wel jammer dat er tussen de andere afspraken en de Glazen Zaal nogal veel tijd zit, maar daar is echt niets aan te doen'.

Nou er zijn erger dingen natuurlijk, dus daar gingen wij ons niet druk over maken.

De Glazen Zaal.
Zeg nou zelf,  dat klinkt toch als een plek waar een feestelijke bijeenkomst wordt gehouden.
'Oké, dan zie ik je om een uur of vijf in de Glazen Zaal, gezellig, dan drinken we wat en kletsen even verder'.
Zoiets.
We maakten er grappen over. We maken trouwens wel meer grappen, wij mogen dat doen.

Enfin, na het bloedprikken vroeg mijn man aan het meisje bij de bloedprikbalie waar de Glazen Zaal was.
Ze had er overduidelijk niet zo'n zin in, die dag.
Hangend in haar stoel dacht ze langdurig na.
Om tenslotte tot de conclusie te komen dat ze het echt niet wist.
'Ik weet het niet meneer, maar ik wens u in ieder geval veel plezier!'

Als je het Antoni van Leeuwenhoekziekenhuis in Amsterdam binnenkomt, door een draaideur, weet je dat alle mensen die je er ziet, of bezoekers zijn of kankerpatienten.
Je weet het en je ziet het.
Je ziet kale vrouwen en vrouwen met een pruik, je ziet oude mensen en hele jonge, je ziet artsen en verpleegkundigen en je weet niet wie wie is.
Je ziet mensen elkaar knuffelen, je ziet mensen in tranen.
Dit bord, hier aan de zijkant, zie je ook. 
En één ding is wel zeker, je zou het liefst de draaideur meteen helemaal doordraaien tot je weer buiten bent.  Je wilt er niet zijn, in dat ziekenhuis. Je wilt er zeer beslist niet zijn.

Wij zijn er de laatste maand met enige regelmaat wél.
We zijn geen bezoekers, we zijn er echt, want bij mijn man is kanker geconstateerd.
En hoe je het ook wendt of keert, kanker is een kutziekte en anders dan allerlei andere ziektes.

Ik heb lang getwijfeld, geaarzeld of ik dit hier wilde delen, of ik er uberhaupt iets over zou gaan vertellen. Ik dacht heel lang dat ik dat maar niet zou doen.
Mijn blog is meer een soort ratjetoe, van kleinkinderen, van films en boeken en musea.
Daar hoort kanker niet bij, dacht ik.
Maar ja, die andere dingen bepalen ons leven en dit, wat nu gebeurt, ook.
En dus zal ik af en toe toch iets over schrijven over mijn ervaringen. Of niet, we zien wel.

Met deze ziekte zijn we overigens al lang bezig, langer dan een jaar. Er zijn voortdurend onderzoeken geweest, waarbij telkens niets werd gevonden.
Nare onderzoeken en telkens weer grote spanning als we weer een uitslag kregen. En opluchting daarna.
De bloedwaardes gaven, in tegenstelling tot de biopten en de scans,  aan dat er toch iets moest zijn en zo kwamen we in het AVL terecht, waar ze betere apparatuur hebben.
Toen was het ineens wel duidelijk: prostaatkanker.
'Het is te behandelen' zei de arts. Pfff.
Maar eerst moest er nog een nucleair onderzoek plaatsvinden om te zien of er elders kankercellen waren. Het moment dat we daar de uitslag van kregen... Ik zag het al aan het gezicht van de arts toen ze ons kwam halen: geen uitzaaiingen.
Heel gek: Frits heeft kanker en we waren superblij.
Dus nu is het wachten op de operatie. Operatie ja, want Frits moest zelf bepalen wat de behandeling zou worden, opereren of bestralen.
Het werd opereren en die operatie zal waarschijnlijk in januari plaatsvinden.
Tot die tijd doen we tamelijk gewoon. Dag voor dag. En daarna stap voor stap.